Obecnie narzędziem do budowania wizerunku firmy odpowiedzialnej społecznie i prośrodowiskowej jest możliwość wdrożenia, utrzymywania oraz ciągłego doskonalenia systemów zarządzania środowiskowego. Jednym z takich narzędzi, obok normy ISO 14001, jest system ekozarządzania i audytu (EMAS).
System EMAS (ang. Eco Management and Audit Scheme) został wprowadzony, aby zachęcić różne organizacje (przedsiębiorstw, zakładów) do doskonalenia swojej działalności środowiskowej. Jest on obecnie najbardziej wiarygodnym spośród funkcjonujących systemów środowiskowych, potwierdzając prowadzenie działalności w sposób efektywny i przejrzysty. Rejestracja w systemie EMAS jest dla firm i różnych organizacji narzędziem, dzięki któremu można oceniać oraz ulepszać oddziaływanie na środowisko, a także prezentować wyniki swoich działań. Organizacje zarejestrowane w systemie EMAS mają prawo posługiwać się europejskim logiem EMAS, przez co zwiększają swoją atrakcyjność i rozpoznawalność na rynku jako organizacje w pełni zaangażowane w ochronę środowiska. Niestety liczba firm zarejestrowanych w krajowym systemie EMAS nadal jest niewielka.
Przystąpienie do systemu EMAS przez organizację jest całkowicie dobrowolne. Aby uzyskać rejestrację w systemie, organizacja musi spełnić następujące wymogi rozporządzenia EMAS: przeprowadzić przegląd środowiskowy, stworzyć efektywny system zarządzania środowiskowego (SZŚ), przeprowadzić wewnętrzny audyt środowiskowy, sporządzić i opracować deklarację środowiskową, poddać się weryfikacji przez niezależnego akredytowanego przez Polskie Centrum Akredytacji (PCA) weryfikatora EMAS, złożyć wniosek o rejestrację wraz z zatwierdzoną przez weryfikatora deklaracją środowiskową do właściwego miejscowo regionalnego dyrektora ochrony środowiska.
O rejestrację w systemie EMAS mogą ubiegać się nie tylko organizacje krajów członkowskich UE (decyzja zależy od kraju członkowskiego), ale przede wszystkim przedsiębiorstwa produkcyjne i usługowe, instytucje finansowe, placówki naukowe, szkoły czy urzędy. Zarejestrowany podmiot uzyskuje prawo do posługiwania się logo EMAS, które może być wykorzystywane do ogólnej prezentacji organizacji, do celów reklamowych działalności, produktów i usług, jednak musi to być zgodne z zapisami rozporządzenia EMAS.
Organizacje ubiegające się o rejestrację w krajowym systemie ekozarządzania i audytu EMAS muszą przedstawić wszelkie informacje określone w Załączniku VI Rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (WE) nr 1221/2009 z 25 listopada 2009 r. w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie, a także złożyć wniosek określony w rozporządzeniu ministra środowiska z 20 grudnia 2007 r. w sprawie wzoru wniosku o wpis podmiotu do rejestru weryfikatorów środowiskowych (Dz. U. 2007, Nr 247, poz. 1842) do właściwej regionalnej dyrekcji ochrony środowiska.
W ubiegłym roku na terenie każdego województwa prowadzone były konferencje i szkolenia skierowane do społeczeństwa i przedsiębiorców, mające zwiększyć wiedzę na temat systemów zarządzania środowiskowego oraz rozpoznawalność logo EMAS, a także zidentyfikować i przezwyciężyć bariery stojące na drodze do jego wdrożenia. Działaniem promocyjnym zajęło się Centrum Informacji o Środowisku (CIoŚ) przy wsparciu Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (kampania „Ekozarządzanie w przedsiębiorstwie” promująca wspólnotowy system ekozarządzania i audytu EMAS). Lista zarejestrowanych w systemie organizacji
stale rośnie, a podmioty zaangażowane w realizację kampanii, np. CIoŚ, dołączyły do elitarnego grona organizacji, dla których działanie w zgodzie z zasadą zrównoważonego rozwoju jest priorytetem.
EWELINA TYSZKO
Cały artykuł w numerze 8/2011 Eurogospodarki.