W Polsce istnieje kilka zbiorów gromadzących, przetwarzających i udostępniających dane osób i firm wpisanych do tych zbiorów przez wierzycieli. Wykaz tych danych potocznie określany jest jako „czarna lista dłużników” i pod tą nazwą funkcjonuje w społeczeństwie.

Prawie każda osoba, która starała się o kredyt lub pożyczkę w banku, słyszała o BIK-u, czyli Biurze Informacji Kredytowej. Jest to firma gromadząca informacje na temat wszystkich naszych kredytów zaciągniętych w bankach oraz SKOK-ach, a następnie wystawiająca nam tzw. scoring kredytowy, czyli punktową ocenę wiarygodności kredytowej. W ten sposób uzyskiwana jest tzw. miara ryzyka kredytowego. Dobra historia kredytowa w BIK-u ułatwi uzyskanie kredytu na najkorzystniejszych warunkach.
W ramach BIK-u funkcjonują trzy inne biura informacji gospodarczej: Krajowy Rejestr Długów (KRD), InfoMonitor oraz Rejestr Dłużników ERIF.
Z czarną listą dłużników wiąże się również BIG – czyli Biuro Informacji Gospodarczej. W bazie BIG-u gromadzone są informacje innego charakteru. Ponieważ mają zapewnić dostęp do listy niesolidnych dłużników wszystkim podmiotom gospodarczym, zawierają informacje o przedterminowych zobowiązaniach o charakterze nie tylko kredytowym – także o niezapłaconych rachunkach za prąd, telefon czy też innych nieopłaconych fakturach, pod warunkiem, że należność przekracza 200 zł w przypadku dłużników będących konsumentami i jest przeterminowana przynajmniej o 60 dni (500 zł w przypadku dłużników będących przedsiębiorcami). O planach wpisania nas do baz informacji gospodarczych wierzyciel powinien nas poinformować z 14-dniowym wyprzedzeniem.
Warto pamiętać jeszcze o jednym rejestrze, w którym mogą się znaleźć nasze dane – to system Bankowy Rejestr prowadzony przez Związek Banków Polskich. Tam zamieszczane są informacje o niesolidnych klientach banków. Do tej bazy trafiają dane klientów, którzy zalegają ze spłatami kredytów ponad 3 miesiące. Podstawą prawną systemu Bankowy Rejestr jest art. 105 ust. 4 pkt. 1 ustawy Prawo Bankowe. Tym samym Bankowy Rejestr i BIK mają niemalże taką samą podstawę prawną. Nie należy jednak utożsamiać obydwu  systemów! Pomimo że mają tę samą podstawę prawną i pełnią podobną funkcję, podstawą działania obu systemów są regulaminy będące ściśle strzeżoną tajemnicą.
Bankowy Rejestr jest pierwszą linią wsparcia podczas analizy wniosku kredytowego. Następne narzędzia wspierające zarządzanie ryzykiem kredytowym to BIK, trzy BIG-i (opcjonalnie, w zależności od polityki banku) i własna baza danych konkretnego banku.
KAMIL SPRYSZAK
Cały artykuł w numerze 9/2014 Eurogospodarki.