Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na:
– obowiązujące w danym państwie etapy procesu ściągania długów;
– środki, jakie można w tym procesie stosować;
– regulacje prawne dotyczące czasu trwania ewentualnego procesu sądowego;
– koszty procesu sądowego.
Warto również wziąć pod uwagę skłonność obywateli danego państwa do terminowego opłacania rachunków oraz średni czas, w jakim to robią. Według badania „Europejski indeks płatniczy 2014” przeprowadzonego przez Intrum Justitia, egzekwowanie zaległych świadczeń powinno najłatwiej przebiegać w Finlandii, która została określona jako kraj z najniższym wskaźnikiem ryzyka płatności w Europie.
Poznajmy w ekspresowym tempie realia windykacyjne w kilku wybranych państwach Unii Europejskiej.
Finlandia
W Finlandii długi spłaca się najszybciej. Są one przy tym najrzadziej umarzane w porównaniu z pozostałymi państwami europejskimi. Średni czas, jaki zajmuje Finom uregulowanie swoich zobowiązań, wynosi 26 dni. Najskuteczniejsze środki stosowane przez wierzycieli oraz firmy windykacyjne do polubownego odzyskania długów w tym kraju to wezwania do zapłaty dostarczane drogą listową. Istnieje również możliwość wysłania specjalnego listu, którego treść zostaje dołączona do ogólnej informacji o zdolności kredytowej dłużnika w przypadku nieopłacenia przez niego zaległej kwoty. Sądowy proces odzyskiwania niespłaconych należności zajmuje w Finlandii średnio od dwóch do czterech miesięcy i wymaga od wierzyciela zainwestowania kwoty około 200 euro. Czas trwania oraz koszty rozprawy sądowej są oczywiście różne.
Francja
Przede wszystkim trzeba szybko działać. Im dłużej dług pozostaje niezapłacony, tym większa szansa, iż nie zostanie zapłacony wcale. Jak tylko termin płatności zostanie przekroczony, należy wysłać pierwsze, a następnie kolejne wezwanie do zapłaty. Wezwanie to powinno zawierać dokładną kwotę należności, wysokość należnych odsetek oraz ostateczny termin płatności. Jeśli dłużnik w dalszym ciągu nie wywiąże się z płatności, należy szybko przejść do kolejnych działań.  Francuscy dłużnicy boją się adwokata. Firmy windykacyjne oraz kancelarie komornicze często nie nadążają z obsługą swoich klientów.  Francuski dłużnik świetnie zdaje sobie z tego sprawę. Gdy firmy windykacyjne nie są w stanie załatwić jakiejś sprawy, przekazują ją adwokatowi, który może wszcząć procedurę sądową. Adwokat przeanalizuje sprawę i wyśle dłużnikowi wezwanie do zapłaty. Te kolejne etapy kosztują sporo czasu, a szansa na odzyskanie długu z każdym dniem maleje. Dobrze jest zdawać sobie sprawę z tej obawy Francuzów przed adwokatem i udać się do niego po radę jak najwcześniej, gdy prawdopodobieństwo odzyskania wierzytelności jest jeszcze stosunkowo duże.
Gdy dojdzie do procedury sądowej. Jeśli dłużnik francuski nie kwestionuje wierzytelności, procedura uproszczona dążąca do uzyskania nakazu zapłaty będzie najwłaściwszą. Przy jej pomocy uzyskanie tytułu egzekucyjnego wobec dłużnika może się udać w stosunkowo krótkim czasie.
Gdy dłużnik kwestionuje wierzytelność, ale nie wysuwa żadnego poważnego zarzutu, gdyż nie ma po temu żadnej konkretnej podstawy, można postarać się o uzyskanie wyroku w trybie przyspieszonym. Jednocześnie można zadbać o zabezpieczenie jego wykonalności.
W przypadku kiedy sprawa jest kompleksowa i postępowanie zwykłe zdaje się być jedyna opcją, wynajęci adwokaci wybiorą tę drogę. Postępowanie zwykłe trwa zazwyczaj relatywnie długo i kosztuje podobnie.
Litwa
Litwa charakteryzuje się bardzo wysokim ryzykiem płatności. Okres płatności wynosi około 45 dni. W tym kraju notujemy bardzo wysoki wskaźnik utraty płatności rzędu 3–4 proc. Proces windykacji polubownej odbywa się głównie poprzez wymianę pism.
Ażeby rozpocząć proces windykacji niezbędne są:
– kopia umowy;
– kopia faktury;
– wyciąg z konta.
Wszystkie czynności prawne wykonują prawnicy. Obowiązuje następująca procedura:
 – w pierwszej kolejności pełnomocnik powiadania dłużnika pisemnie i czeka na odpowiedź od 7 do 30 dni;
– w przypadku braku odpowiedzi dłużnika na pismo lub jeśli dłużnik nie zakwestionuje powiadomienia, roszczenie kierowane jest do sądu, by wszcząć postępowanie doraźne;
– w przypadku zakwestionowania roszczenia przez dłużnika sprawa kierowana jest do sądu, aby wszcząć postępowanie prawne w sprawie sporu;
– gdy roszczenie okaże się bezsporne, decyzja wydawana jest zazwyczaj w ciągu jednego–dwóch miesięcy. Trzeba za tę czynność zapłacić 30 euro. W przypadku spraw spornych, czas i koszt zależą od sprawy.
Przed przystąpieniem do działania musimy zgromadzić kilka dokumentów. Przede wszystkim pełnomocnictwo do podjęcia czynności prawnych, wypis z rejestru handlowego oraz wszelkie dokumenty potwierdzające dług. Należy też pamiętać o załączeniu korespondencji pomiędzy stronami. Egzekucja prowadzona jest przez komornika. Czas jej trwania i koszt są różne. Przedawnienie roszczenia związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosi 10 lat, roszczenia wobec konsumentów 10 lat, roszczenia stwierdzonego orzeczeniem sądu10 lat, a roszczenia z tytułu transportu zazwyczaj jeden rok.
Czechy
Polscy przedsiębiorcy mogą natknąć się na poważne trudności związane z egzekwowaniem swoich należności u Czechów. Według analityków kraj ten ma jeden z najwyższych wskaźników płatniczego ryzyka w Europie, a więc proces odzyskiwania wierzytelności w Czechach może być trudny. Średni czas, jaki Czechom zajmuje opłacanie faktur, wynosi 44 dni, a około 3,3 proc. długów zostaje w tym kraju umorzone. Do najskuteczniej działających środków stosowanych w tzw. polubownej windykacji należą negocjacje telefoniczne oraz listy z wezwaniem do zapłaty. Proces sądowego odzyskiwania długów może pochłonąć okres od paru miesięcy do paru lat i kwotę praktycznie niemożliwą do wstępnego oszacowania.
Portugalia
Z wysokim ryzykiem nieotrzymania zapłaty w terminie muszą się także liczyć osoby nawiązujące relacje biznesowe z obywatelami Portugalii. Po poważnym kryzysie ekonomicznym Portugalczycy wciąż mają kłopot z terminową spłatą swoich zobowiązań i zajmuje im to średnio nawet 85 dni. Odsetek umarzanych w tym kraju długów również jest wysoki, bo sięga aż 3,9 proc., a prawna ścieżka dociekania swoich należności dzieli się na dwa etapy, których łączny czas trwania może przekraczać dwa lata. Wierzyciel musi zwykle zainwestować równowartość około 10 proc. wartości długu, który próbuje odzyskać. Chcąc załatwić sprawę polubownie, może być poproszony o dostarczenie większej liczby dokumentów, niż jest to oczekiwane w większości europejskich państw.
Holandia
 W kraju tym ryzyko płatności określane jest jako umiarkowane lub wysokie. Okres płatności to ok. 40 dni. Wskaźnik utraty kredytu rzędu 2,5 proc. Proces windykacji polubownej przeprowadzany jest tutaj głównie poprzez pisma i rozmowy telefoniczne.  Prowadzi go zazwyczaj komornik. Jednak w przypadku roszczeń, których wartość przekracza 5 tys. euro wymagana jest także obsługa prawnika. Kilka słów o procedurze. Komornik kieruje roszczenie do sądu. Wyznaczany jest termin posiedzenia sądowego, w którym komornik nie musi uczestniczyć. W przypadku braku zgody dłużnika orzeczenie wydawane jest od ręki. Proces trwa od trzech do dziewięciu miesięcy i zazwyczaj wiąże się z kosztami do 1 tys. euro. Koszty zależne są od wysokości kwoty głównej oraz tego, czy roszczenie jest sporne, czy bezsporne. W trakcie procesu wymagane są następujące dokumenty: podpisane zamówienie (kopia),  faktura (kopia) oraz korespondencja pomiędzy stronami. Egzekucja prowadzona jest przez komornika. Trwa zazwyczaj około 6 miesięcy. Koszt bywa różny i zależy od wysokości kwoty głównej.
Przedawnienie następuje w przypadku:
– roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej po pięciu latach;
– roszczeń wobec konsumentów po dwóch latach;
– roszczeń z tytułu transportu po roku;
– roszczeń stwierdzonych orzeczeniem sądu po 20 latach.
Wielka Brytania
Ten kraj przyjął w ostatnim czasie chyba największą liczbę polskich obywateli. W związku z tym powiązania, także handlowe, są z nim szczególnie ożywione. Z tego powodu rynek brytyjski poznajmy trochę głębiej. Co polski przedsiębiorca powinien zrobić, jeśli jego klient w Wielkiej Brytanii nie zapłaci za dostarczony towar bądź usługę?
Wystawić wezwania do zapłaty
Kłopoty z otrzymaniem płatności w terminie to nie jest wyłącznie problem rynku polskiego. W Wielkiej Brytanii zjawisko to bywa co najmniej równie powszechne. Dlatego w momencie, kiedy brytyjski klient nie wywiązuje się z płatności w wyznaczonym terminie, należy wysłać wezwanie do zapłaty. Wezwanie takie musi zawierać: specyfikację wierzytelności oraz informację, że brak zapłaty albo opóźnienie spowoduje oddanie należności do windykacji, co wiązać się musi z dodatkowymi kosztami obciążającymi dłużnika.
Przekazać wierzytelność do windykacji
Jeśli brytyjski klient nie zareaguje na wezwanie płatnicze, należy jak najszybciej przekazać sprawę w ręce kancelarii specjalizującej się w windykacji należności.
Istnieje jednak zasadnicza różnica pomiędzy brytyjskim a polskim systemem prawnym. O ile system polski  preferuje ochronę wierzyciela, o tyle system brytyjski jest w tej kwestii całkowicie bezstronny. Każda ze stron jest równie silna wobec prawa.
Przeprowadzić windykację pozasądową
Po otrzymaniu zlecenia windykacji kancelaria wyśle dłużnikowi wezwanie do zapłaty, a także wezwie go do zapłaty telefonicznie. Jeśli w ciągu wyznaczonego terminu dłużnik nie dokona płatności, zostanie rozważone wszczęcie procedury sądowej.
Wszcząć procedurę sądową
W Wielkiej Brytanii możliwe są dwie różne procedury. Pierwsza z nich to postępowanie zwykłe, druga – to europejski nakaz zapłaty. Aby można było uruchomić egzekucję długu, niezbędne jest uzyskanie tytułu egzekucyjnego. Może być nim wyrok lub nakaz zapłaty.
Wszcząć procedurę europejskiego nakazu zapłaty
Kiedy wierzytelność nie jest kwestionowana przez stronę przeciwną, możliwe jest w niektórych przypadkach wszczęcie procedury europejskiego nakazu zapłaty. Uzyskanie tytułu egzekucyjnego wobec dłużnika może się wówczas udać w stosunkowo krótkim czasie. Procedura ta jest dość szybka, ma nieskomplikowany charakter i generuje niskie koszty.
Wszcząć postępowanie zwykłe
Postępowanie zwykłe wszczyna się, gdy wierzytelność jest zakwestionowana już w fazie pozasądowej. Wierzytelność w postępowaniu zwykłym musi być umotywowana i podparta środkami dowodowymi.
Zgłosić wniosek o zajęcie majątku
W Wielkiej Brytanii istnieje możliwość zwrócenia się do sądu z wnioskiem o zajęcie majątku. Jest to jednak dosyć skomplikowana procedura, a zgodę uzyska się tylko w przypadku istnienia określonych warunków.
Jednym z najważniejszych jest realne ryzyko, iż strona przeciwna celowo pozbędzie się aktywów, co skutecznie uniemożliwi egzekucję.
Z uwagi na wiele drobiazgowych i licznych warunków, które należy spełnić, zajęcie majątku bywa w praktyce stosowane niezmiernie rzadko.
Zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości
W przypadku kiedy dług nie jest kwestionowany przez stronę przeciwną, wierzyciel może wystąpić o wysłanie dłużnikowi sądowego wezwania do zapłaty. Jeśli dłużnik w ciągu 21 dni nie dokona płatności zgodnie z wezwaniem, wysuwa się wniosek, że jest on niewypłacalny i można złożyć wniosek o ogłoszenie jego upadłości. Należy wziąć pod uwagę, iż sędzia dopiero wtedy zdecyduje się ogłosić upadłość dłużnika,  jeśli inne środki egzekucji okażą się nieskuteczne. Wniosek o ogłoszenie upadłości jest zatem stosowany jako ostateczny środek. Koszty tej procedury są wysokie.
Jakie są koszty windykacji
Prawo Wielkiej Brytanii zezwala oczywiście na obciążenie dłużnika kosztami windykacji. Trzeba pamiętać jednak o tym, że koszty w fazie pozasądowej są ograniczone do kwoty 100 funtów brytyjskich.
Jak odbywa się egzekucja
Egzekucja wyroku wydanego przez sąd zagraniczny odbywa się przez sąd w Wielkiej Brytanii, a następnie przez brytyjskiego komornika. Procedura egzekucyjna może potrwać dosyć długo, a jej koszty są wysokie.
(Oprac. na podstawie materiałów Bierens Group Wielka Brytania.)