Pomimo technologicznego zaawansowania europejskie PKB w przeliczeniu na jednego mieszkańca jest o 27 proc. niższe niż w USA. Receptą na zniwelowanie różnicy w poziomie dobrobytu będzie pobudzenie wzrostu poprzez zwiększenie globalnej konkurencyjności – wynika z raportu McKinsey Global Institute, zaprezentowanego 10 czerwca podczas sesji inauguracyjnej Europejskiego Kongresu Finansowego.
W opinii uczestników debaty „Przyspieszanie Europy. Jak zwiększyć inwestycje na rzecz konkurencyjności i wzrostu?” zmieniająca się sytuacja geoekonomiczna uwypukla nowe słabości Europy.
„Zmieniają się epoki, to co było kiedyś nie pasuje do dzisiejszych czasów. Trzeba zacząć myśleć przez pryzmat kontynentów i globalizacji” – mówił Lech Wałęsa, prezydent RP w latach 1990-1995, gość specjalny XIV Europejskiego Kongresu Finansowego.
Raport McKinsey Global Institute pokazuje, że Europa jest światowym liderem w redukcji emisji dwutlenku węgla, jak również w większości wymiarów integracji gospodarczej i postępu społecznego. Jednak europejski PKB na mieszkańca (według parytetu siły nabywczej, PPP) był w 2022 r. o 27 proc. niższy niż w Stanach Zjednoczonych.
„Jeśli nie podejmie się działań na szeroką skalę w kluczowych dziedzinach, od energii po technologię i łańcuchy dostaw, wiodąca pozycja Europy w zakresie zrównoważonego rozwoju i włączenia społecznego może zostać zagrożona, obniżając standard życia Europejczyków” – wskazał Sven Smit, członek zarządu McKinsey Global Institute.
W opinii eksperta wzmocnienie konkurencyjności Europy w kluczowych obszarach może przynieść do 2030 r. nawet 400 mld euro wartości dodanej rocznie. Jednak bez dostępu do taniej energii i do nowych, skróconych łańcuchów dostaw w Europie będzie rosła inflacja.
„Przykładowo Morze Czerwone ma teraz 60 proc. przepustowości. To oznacza, że 40 proc. floty handlowej opływa Afrykę, koszty rosną, a wraz z nimi inflacja. Dlatego w USA spada udział importu z Chin – największym eksporterem do Stanów stał się Meksyk” – powiedział Sven Smit.
Dodał, że jeżeli Europa chce być niezależna od Chin, musi m.in. podwoić inwestycje w półprzewodniki.
Marta Penczar, dyrektor EKF Research, przedstawiła analizę poziomu inwestycji bezpośrednich na poszczególnych kontynentach. Wynika z niej, że najwięcej inwestycji przyciągają kraje azjatyckie oraz północnoamerykańskie. Natomiast w krajach europejskich nastąpił wyraźny spadek atrakcyjności inwestycyjnej: wartość napływów finansowych w 2022 r. wyniosła 3,6 proc., co stanowi drastyczny spadek w porównaniu do 50,5 proc. w 2008 r.
Ludwik Kotecki, członek Rady Polityki Pieniężnej starał się odpowiedzieć na pytanie czy globalne inwestycje oraz przepływy finansowe wspierają rozwój demokracji na świecie.
„Teorie polityczne milczą na temat etyki przepływu kapitału, a wyniki badań pokazują brak statystycznie istotnej zależności między stanem demokracji w państwie a napływem kapitału na inwestycje (FDI). Większe znaczenie mają stopień rozwoju mierzony w PKB oraz odległość geograficzna” – zaznaczył ekspert.
Dodał, że napływ kapitału może wprawdzie wzmocnić pozycję grup prodemokratycznych, ale częściej zdarza się, że napływ kapitału zagranicznego może w rzeczywistości opóźnić reformy, a nawet zaszkodzić krajowym instytucjom.
Zdaniem uczestników debaty rekomendowanym rozwiązaniem byłoby zwiększenie wagi stopnia demokratyzacji w ratingach kredytowych – rozwijanie finansowania opartego o marżę zależną od stopnia demokratyzacji.
„Kraj, który odejdzie od demokracji musiałby liczyć się z wyższymi odsetkami zadłużenia” – zaznaczyła Marta Penczar.
W opinii Zbigniewa Jagiełły, prezesa zarządu PKO BP w latach 2009-2021 po 35 latach od transformacji ustrojowej w 1989 r. Polska jest w bardzo dobrym stanie, ale czekają ją nowe, trudne wyzwania.
„W 1989 r. mieliśmy wyzwanie jak zbudować kapitalizm bez kapitału. Teraz możemy narzekać, że kapitału w Polsce nie ma w wystarczającej ilości, ale to nie znaczy, że nie mamy na czym budować. Nie mamy możliwości wpływu na wielkich graczy, musimy się skupić na Europie i Polsce, silnej przede wszystkim kapitałem prywatnym” – podkreślił Zbigniew Jagiełło.
Europejski Kongres Finansowy to jedno z najważniejszych spotkań świata finansów w Polsce. Kongres zaprasza do nieskrępowanej debaty na temat stabilności europejskiego i polskiego systemu finansowego, a także wypracowania rekomendacji w zakresie rozwiązań systemowych dotyczących bezpiecznego i zrównoważonego rozwoju. EKF odbywa się w dniach 10-12 czerwca w Sopocie.
Źródło informacji: PAP MediaRoom. Zdjęcie – organizatorzy.
