Oddziaływanie farm wiatrowych na ptaki kojarzone jest głównie z bezpośrednimi kolizjami awifauny z rotorem lub wieżą wiatraka spowodowanymi słabą widocznością końcówek łopat, gdyż dla awifauny stają się one niewidoczne z odległości 20-40 m. Dodatkowo prędkość liniowa na ich końcach przekracza niekiedy 300 km/h. Obok możliwości wystąpienia kolizji, istnieją również inne istotne skutki realizacji omawianych przedsięwzięć na populacje awifauny, mogące powodować fizyczną oraz efektywną utratę siedlisk – poprzez bezpośrednie zajęcie potencjalnych terenów żerowiskowych oraz odstraszanie populacji ptaków zarówno lęgowych, jak i migrujących.
Wraz ze zbliżaniem się do kompleksu wież wiatrowych obserwuje się spadek gradientu liczebności ptaków lęgowych i przelotnych, co przekłada się na utratę dotychczasowych siedlisk. Strefa ta średnio obejmuje bufor ok. 500–700 m i wzrasta wraz z wysokością wieży wiatrowej. Należy tu zaznaczyć, że ze względu na specyfikę, każdy gatunek reaguje w odmienny sposób na obecność nowo powstałych dominant wysokościowych.
Ponadto, elektrownie wiatrowe wraz z infrastrukturą towarzyszącą powodować mogą fragmentację dotychczasowych siedlisk poprzez tworzenie tzw. efektu bariery. W przypadku lokalizacji farmy w okolicy korytarzy migracyjnych (najczęściej ciągnących się wzdłuż cieków wodnych, terenów zalesionych) ptaki narażone są na dodatkowe straty energii wskutek konieczności omijania siłowni na trasie między żerowiskiem, a miejscem przystępowania do lęgów. Wiąże się to w efekcie ze zmianami w sukcesie lęgowym i przeżywalnością poszczególnych ptasich populacji, czyli zagrożeniem lokalnej bioróżnorodności.
W opracowaniach analizujących wpływ elektrowni wiatrowych na ptaki brakuje ujednoliconej metodyki prac terenowych, prezentacji danych, analizy danych i formułowania wniosków. Wydane przez Polskie Stowarzyszenie Energetyki Wiatrowej krajowe wytyczne, mogą stanowić korzystną wskazówkę w celu postawienia trafnej diagnozy, co do lokalnego oddziaływania farmy wiatrowej oraz wskazania zaleceń minimalizujących.
Wykwalifikowane grono fachowców z dziedzin ornitologii oraz chiropterologii – przy udziale inwestorów, opracowuje nowe krajowe wytyczne (PSEW) odnoszące się do sposobu przeprowadzania i prezentacji wyników monitoringów przedrealizacyjnych ptaków i nietoperzy. Jest nadzieja na określenie przejrzystej ścieżki postępowania sprzyjającej rozwojowi zrównoważonej gospodarki sektora energetycznego, pozwalającego na uniknięcie popełniania kosztownych błędów oddziałujących nie tylko na inwertora, ale i na środowisko przyrodnicze.
ZUZANNA WLAZŁO
Cały artykuł w numerze 1/2012 Eurogospodarki.