Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku stało się po raz trzeci sercem debaty o przyszłości energetyki jądrowej w regionie Morza Bałtyckiego. Pod hasłem „Energia dla odpornego społeczeństwa”, trzecia edycja Baltic Nuclear Energy Forum (BNEF) zgromadziła ponad 500 ekspertów z 17 krajów oraz 100 prelegentów. Tegoroczne spotkanie (19-20 marca 2026) zdominowały konkretne deklaracje dotyczące finansowania, harmonogramu prac na Pomorzu oraz roli młodych kadr w budowaniu suwerenności energetycznej.
Rok 2025: Przełom w finansowaniu
Najważniejszą wiadomością otwierającą forum była informacja o pełnej gotowości finansowej pierwszego polskiego projektu jądrowego. Po latach planowania, program zyskał solidne fundamenty ekonomiczne.
„Energetyka jądrowa na Pomorzu zaczyna nabierać bardzo realnych kształtów. (…) Pojawiły się realne pieniądze: rząd przeznaczył 60 mld zł na realizację tego projektu. Mamy zabezpieczone finansowanie dłużne i od grudnia zeszłego roku mamy decyzję Komisji Europejskiej, która zaakceptowała nasz model finansowy. Pozwala nam to przejść do zupełnie innego etapu, do etapu realizacji” – ogłosił Wojciech Wrochna, Sekretarz stanu w Ministerstwie Energii.
Pomorze centrum nowej rzeczywistości
Dla regionu Pomorza, planowana budowa elektrowni w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino to nie tylko inwestycja w infrastrukturę, ale przede wszystkim w bezpieczeństwo narodowe. Marek Woszczyk, Prezes Zarządu Polskich Elektrowni Jądrowych, potwierdził, że faza „papierowa” została zakończona.
„Już niebawem, w maju na terenie inwestycji pojawią się pierwsze maszyny naszych partnerów – drogi, kolej. Następnie rozpoczniemy głębokie prace gruntowe, które przygotują nas do położenia pierwszego betonu jądrowego w 2028 roku” – zapowiedział Marek Woszczyk.
Z perspektywy administracji regionalnej, projekt ten ma wymiar cywilizacyjny. Beata Rutkiewicz, Wojewoda Pomorska, podkreśliła: „Na stanowisku Wojewody najważniejsze jest bezpieczeństwo. (…) Czujemy, że faktycznie zmieniamy nie tylko region, nie tylko Polskę, budujemy bezpieczeństwo Europy, zmieniamy rzeczywistość”.
Globalny renesans i kanadyjskie partnerstwo
Forum było również okazją do wymiany doświadczeń z globalnymi liderami. Sir William D. Magwood IV, Dyrektor Generalny Agencji Energii Jądrowej (NEA), zauważył, że świat przeżywa niespotykany dotąd zwrot ku atomowi.
„Pracuję w tej branży od bardzo dawna i mogę szczerze powiedzieć, że nigdy nie widziałem czegoś podobnego do tego, co dzieje się obecnie. (…) Polska ma realną szansę nie tylko uczestniczyć w rozwoju energetyki jądrowej, ale stać się jej liderem i centrum wdrażania najnowocześniejszych technologii” – ocenił William D. Magwood IV.
Ważnym głosem była prezentacja kanadyjskiej technologii CANDU. Sir Ian Edwards, CEO AtkinsRéalis, podkreślił unikalne cechy tego rozwiązania, takie jak wykorzystanie naturalnego uranu i produkcja izotopów medycznych. Zadeklarował również szerokie zaangażowanie polskiego przemysłu: „Zakładamy, że jeśli dojdzie do wdrożenia w Polsce, około 30% projektu będzie pochodzić z Kanady, a 70% będzie realizowane przez polskie firmy”.
Edukacja i „dług” wobec przyszłych pokoleń
Nowością tegorocznej edycji była scena „Energetyka dla młodych”, na którą zaproszono 200 uczniów. Organizatorzy podkreślali, że to właśnie to pokolenie będzie finalnym beneficjentem i operatorem powstającego systemu.
„Transformacja energetyczna to nasz wspólny dług wobec przyszłych pokoleń. Dlatego drugiego dnia konferencji (…) zaprosimy 200 uczniów. To jest nasza odpowiedzialność za to przyszłe pokolenie i za spłacanie długów, które mamy wobec nich” – mówiła Sylwia Molewska, Prezeska Fundacji Biznes dla Klimatu.
Rektor Uniwersytetu Gdańskiego, prof. Piotr Stepnowski, dodał, że kluczowe będzie kształcenie kadr:
„To właśnie tutaj kształcą się i kształcić się będą specjalistyczne kadry naukowe i prace rozwojowe, wspierające transformację i funkcjonowanie przyszłej infrastruktury”.
Równość i inkluzywność w sektorze
Ważnym akcentem forum było podpisanie przez firmy takie jak PGE EJ, AtkinsRéalis czy GE Vernova Hitachi „Deklaracji na rzecz równości i wsparcia kobiet w energetyce jądrowej”. Emilia Janisz, Prezeska Stowarzyszenia Women in Nuclear, podkreśliła, że jest to symboliczny gest budowania równościowego środowiska opartego na kompetencjach.
III edycja Baltic Nuclear Energy Forum udowodniła, że Polska nie tylko debatuje o atomie, ale staje się, jak ujął to Premier Donald Tusk, „największym placem budowy energetycznej” w Europie. Kolejne spotkanie już za rok, w marcu, kiedy to pierwsze maszyny będą już pracować na pomorskim placu budowy.
Źródło informacji i zdjęcia: Baltic Nuclear Energy Forum.
