Polityka Spójności UE szczególnie dobrze służy Polsce Wschodniej 

Zacieranie różnic regionalnych i nadrabianie dystansu do średniego poziomu UE, mierzonego PKB na mieszkańca, dzięki funduszom polityki spójności najsilniej widoczne są w Polsce Wschodniej – wynika z „Rocznego raportu regionalnego 2021”, jaki opublikowało Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej.

Województwa: podlaskie, świętokrzyskie, podkarpackie, lubelskie i warmińsko-mazurskie – to właśnie te regiony najmocniej odczuły efekty inwestycji współfinansowanych z funduszy unijnych.

W okresie 2004-2020 dystans pomiędzy Polską Wschodnią, a UE wyrażony jako PPS (ang. purchasing power standard czyli standard siły nabywczej) zmalał o 12,6 p. proc., z czego 34,9 proc. (4,4 p. proc.) było efektem realizacji polityki spójności.

Wartość PKB na 1 mieszkańca (wyrażona w PPS) w Polsce Wschodniej w 2020 r. wynosiła 53,4 proc. średniej UE. Hipotetyczny scenariusz zakładający brak dostępu do funduszy unijnych wskazuje, że bez nich w tym samym roku byłoby to jedynie 48,5 proc.

„Oznacza to, że dzięki polityce spójności PKB per capita Polski Wschodniej względem UE-27 było o 4,9 p. proc. wyższe” – stwierdzono w raporcie.

SŁABIEJ ROZWINIĘCI MOCNIEJ ODCZUWAJĄ EFEKTY POLITYKI SPÓJNOŚCI

Jak zauważono, wzrost gospodarczy w Polsce w latach 2011-2020 generowany był głównie przez przemysł i usługi oraz możliwy dzięki wzrostowi wydajności pracy.

Produkt krajowy brutto (w cenach bieżących) w 2020 r. wyniósł w naszym kraju ponad 2 biliony 326 miliardów zł (wobec 2 293 199 mln zł w 2019 r. i 1 565 251 mln zł w 2011 r.), a wartość PKB na mieszkańca (wyrażona w PPS) w 2020 r. stanowiła 76 proc. średniej unijnej (wobec 66 proc. w roku 2011 i 73 proc. w 2019).

Wprawdzie wszystkie regiony Polski Wschodniej znalazły się w grupie poniżej tej wartości, i „charakteryzowały się stosunkowo niskim tempem zmniejszania dystansu do średniego poziomu UE-27, to jednocześnie właśnie w ich przypadku wpływ polityki spójności na proces konwergencji był najsilniejszy” – podkreślają autorzy raportu.

I tak w woj. podkarpackim i lubelskim poziom PKB na mieszkańca stanowił w roku 2020 ok. 52 proc. średniej unijnej; w warmińsko-mazurskim – 53 proc.; 54 proc. w świętokrzyskim oraz 56 proc. w woj. podlaskim. Dla porównania w najbogatszym regionie – warszawskim stołecznym średnia unijna została przekroczona i wyniosła 167 proc.

Mierząc wpływ polityki spójności na proces konwergencji regionów, autorzy raportu oszacowali, że „od ok. 28 proc. nadrobionego dystansu w podlaskim, 31-33 proc. nadrobionego dystansu w świętokrzyskim, podkarpackim, 34 proc. w lubelskim, do ponad 37 proc. w warmińsko-mazurskim było efektem realizacji projektów współfinansowanych z funduszy unijnych”.

„Najszybciej dystans do średniej UE pokonywały województwa najbogatsze – mazowieckie (ok. 45 p. proc.), dolnośląskie (ok. 32 p. proc.) i wielkopolskie (ok. 28 p. proc.). Jednakże w regionach tych zaledwie około 7,5 proc. (w mazowieckim) do ok. 10,5 proc. nadrobionego dystansu (dolnośląskie i wielkopolskie) było efektem realizacji inwestycji współfinansowanych z funduszy unijnych” – podkreślono w publikacji

Tempo konwergencji zależy głównie od tempa wzrostu gospodarczego regionów, to zaś jest zróżnicowane.

W okresie 2004-2020 średnioroczne tempo wzrostu mieszczące się w przedziale 3,8-4,5 proc. odnotowano w województwach najbogatszych: mazowieckim (4,5 proc.), pomorskim (4,1 proc.) oraz małopolskim i wielkopolskim (po 3,8 proc.).

„W tych regionach polityka spójności przyspieszała wzrost PKB o ok. 0,2-0,3 p. proc. W województwach słabiej rozwiniętych, o niskiej dynamice wzrostu odnotowano większe oddziaływanie polityki spójności na ten wskaźnik: ok. 0,5-0,6 p. proc. średniorocznego tempa wzrostu PKB stanowiącego efekt inwestycji współfinansowanych z funduszy unijnych” – czytamy w raporcie.

„Zatem dzięki m.in. funduszom unijnym dystans w poziomie rozwoju gospodarczego dzielącego Polskę Wschodnią od średniej UE-27 stopniowo się zmniejsza. (…). W okresie 2004-2020 Polska Wschodnia rozwijała się w średnim tempie 2,9 proc. (w cenach stałych), z czego około 20,7 proc. (0,6 p. proc.) było efektem realizacji inwestycji współfinansowanych z funduszy unijnych” – konkludują autorzy raportu.

JAKIE ŚRODKI OTRZYMAŁA POLSKA WSCHODNIA

Jak wyliczono, do końca 2020 r. w Polsce Wschodniej wykorzystano środki funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności o łącznej wartości 129 755,7 mln zł. Biorąc pod uwagę środki w ramach polityki spójności przypadające na jednego mieszkańca oraz w relacji do PKB, łącznie w latach 2004-2020 wyniosły one w Polsce Wschodniej odpowiednio 16 157 zł i 2,9 proc. PKB.

To więcej niż średnia dla kraju (13 487 zł na mieszkańca i 1,8 proc. PKB). Udział inwestycji finansowanych funduszami unijnymi w inwestycjach publicznych w Polsce Wschodniej w 2020 r. wyniósł 46,5 proc. i także był wyższy od średniego poziomu tej relacji w całej Polsce.

Choć w ujęciu bezwzględnym najwyższe wartości podpisanych umów o dofinansowanie z UE w 2021 r. osiągnęły województwa: łódzkie, śląskie oraz małopolskie, to zupełnie inaczej kształtowały się relacje wartości podpisanych umów ogółem w 2021 r. w przeliczeniu na mieszkańca.

Z tej perspektywy liderem było podlaskie (z wartością 1 309 zł), przed łódzkim (1 075 zł) oraz warmińsko-mazurskim (1 064 zł). Najniższą wartość umów per capita odnotowano natomiast w mazowieckim (318 zł), opolskim (381 zł) oraz pomorskim (421 zł).

Średni poziom dofinansowania UE w przeliczeniu na jednego mieszkańca Polski wyniósł w 2021 r. 602 zł. W Polsce Wschodniej zaś wartość dofinansowania unijnego projektów per capita wyniosła w tym czasie 825 zł.

„Roczny raport regionalny 2021” jest elementem monitorowania Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego do 2030 roku „Rozwój społecznie wrażliwy i terytorialnie zrównoważony”.

Źródło informacji: Serwis Samorządowy PAP.. Zdjęcie – fot. EC – Audiovisual Service

Udostępnij wpis:

Zapisz się na Newsletter

Bądź na bieżąco ze wszystkimi artykułami, tematami i wydarzeniami.

REKLAMAspot_img
PROJEKT CHARYTATYWNY GLORIA VICTISspot_img
REKLAMAspot_img

Popularne

Podobne
Podobne

PKO BP dołącza do fintechowej koalicji

PKO Bank Polski został partnerem strategicznym społeczności FinTech Poland,...

Specjalny mechanizm wspierania wyludniających się regionów UE

Komisja Europejska uruchamia specjalny mechanizm wspierania talentów. Ma on...

Co 3. Polak w ciągu ostatniego półrocza nie odłożył żadnych pieniędzy

Blisko 70 proc. Polaków przyznaje, że obecnie jest im...