7 marca gminy uzdrowiskowe dyskutowały online na tematy ważne dla rozwoju i bieżącej sytuacji polskich uzdrowisk. Podejmowane były kwestie sytuacji gospodarczej w gminach w odniesieniu do zmniejszonych wpływów opłaty uzdrowiskowej w 2020 i 2021 r. oraz braku dalszego procedowania senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (druk nr 1766).
Omówiono również aktualne wykorzystanie przez gminy Programu Priorytetowego Klimatyczne Uzdrowiska, a także założenia Rządowego Funduszu Polski Ład, Program Inwestycji Strategicznych – edycja czwarta – Polskie Uzdrowiska.
W tym samym dniu na stronie na stronie Sejmu RP zostało opublikowane stanowisko rządu do druku nr 1766, w którym: „Rząd negatywnie opiniuje senacki projekt ustawy o zmianie ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (druk nr 1766)”.
Warto podkreślić, że senacki projekt ustawy o zmianie ustawy uzdrowiskowej (dot. zmiany treści art. 49 ustawy) został przyjęty przez Senat RP niemalże jednogłośnie, w drodze ponadpartyjnego konsensusu. Wniosek o zmianę ustawy został złożony w Sejmie RP w dniu 2 listopada 2021 r., a dnia 16 listopada 2021 roku projekt skierowano do I czytania w komisjach: Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej oraz Komisji Zdrowia.
Argumentując swoją negatywną opinię do projektu zmiany ustawy rząd powołuje się przede wszystkim na fakt, że ustawa budżetowa na rok 2022 została już uchwalona przez Sejm i podpisana przez prezydenta RP w dniu 1 lutego 2022 r.
Samorządowcy gmin uzdrowiskowych uznali ten argument za wyjątkowo mało przekonujący i nie do przyjęcia w sytuacji kiedy projekt zmian do ustawy wpłynął do Sejmu już dnia 2 listopada 2021 r., a 16 listopada został skierowany do I czytania w komisjach. Samorządowcy zwracają uwagę, że: „Rząd argumentując swoje negatywne stanowisko przywołuje pomoc jakiej udzielił dla wszystkich JST”, zapomniał jednak dodać, że tylko gminy uzdrowiskowe realizują dodatkowe bardzo specyficzne i kosztowne zadania własne przypisane tylko gminom uzdrowiskowym i które były realizowane wyłącznie dzięki środkom z opłaty uzdrowiskowej i dotacji uzdrowiskowej.
Włodarze gmin uzdrowiskowych podkreślają, że gdyby nawet przyjąć, że rząd przekazał wsparcie finansowe wszystkim JST, to w żadnym wypadku nie dotyczy ono udzielenia wsparcia dla gmin uzdrowiskowych, bo te pozbawione zostały znaczących wpływów z opłaty i dotacji uzdrowiskowej i zmuszone zostały do realizacji tych dodatkowych zadań z własnego budżetu, kosztem innych zadań własnych realizowanych dla mieszkańców. Takie działania powodują, że gminy uzdrowiskowe zwiększają dystans rozwojowy do pozostałych gmin, bo na realizację zadań uzdrowiskowych muszą przeznaczać środki pierwotnie przeznaczone na inne cele.
Samorządowcy z gmin uzdrowiskowych uważają, że chybiony jest również argument rządu, że druk 1766 nie uwzględnia sytuacji gmin (obszarów), które po roku 2019 otrzymały status uzdrowiska. Samorządowcy zwracają uwagę, że w okresie po 2019 roku nie powstało żadne nowe uzdrowisko, a zatem i ten argument jest chybiony. Ostatni raz status uzdrowiska został nadany w 2012 r. miejscowości Uniejów. Różnice w wartościach dochodów z opłaty uzdrowiskowej, o których mówi rząd w swojej opinii są wynikiem niedoskonałości w sposobie ewidencjonowania opłaty, jej naliczania i rozliczania (np. zwroty na rzecz kuracjuszy, czy też odzyskane należności z poprzednich lat) oraz zwyczajnych pomyłek. Bliżej nieokreślona propozycja rządu, aby w przypadku kilku gmin, dla których zmniejszone dotacje mają realne znaczenie budżetowe, można rozważać, w porozumieniu ze stroną samorządową, wsparcie w 2022 r. ze środków rezerwy subwencji ogólnej, jest propozycją nie rozwiązującą problemu, bo wszystkie gminy realizowały dodatkowe zadania ze środków własnych zamiast z opłaty i dotacji uzdrowiskowej do poboru której były uprawnione. Gdyby ta propozycja dotyczyła wszystkich gmin uzdrowiskowych byłaby propozycją godną rozważenia. Kwestie dotyczące osiągnięcia przez dwie gminy wyższych wpływów z opłaty uzdrowiskowej w 2021 r. na skutek odzyskania należności z lat poprzednich można rozwiązać poprzez zapis korygujący treść i taką propozycję gminy uzdrowiskowe składają.
Samorządowcy gmin uzdrowiskowych są rozżaleni stanowiskiem rządu, nie zgadzają się z nim i zwracają uwagę, że pandemia COVID-19 nie zna barw politycznych, a jej negatywne skutki finansowe w równej mierze dotknęły wszystkie gminy uzdrowiskowe, a przyjęty przez Senat projekt ustawy powinien być także przyjęty przez Sejm ponad politycznymi podziałami. Istniejące niedoskonałości można usunąć poprzez wniesienie poprawek do projektu.
Źródło informacji: SGU RP. Zdjęcie główne – Konstancin – fot. archiwum
