Czy samorządy w Polsce zyskują czy tracą na znaczeniu?

– Przybywa nam zadań i wielu, zwłaszcza mniejszym gminom się pogarsza. Ale skoro mamy wpływ na coraz więcej spraw, znaczenie samorządów rośnie. Na przykład programu 500+ rząd nie jest w stanie przeprowadzić bez pośrednictwa gmin. Dlatego choćby powinien liczyć się z nimi, przygotowując projekt.

Które z zadań własnych najtrudniej zrealizować?

– Myślę, że z zadaniami własnymi większość samorządów nie ma problemów, choć od lat zgłaszamy postulaty, które ułatwiłyby życie mieszkańcom. Sporym wyzwaniem w świetle archaicznych zapisów Karty nauczyciela jest oświata. Do tego problemy pogłębia zamieszanie wokół edukacji sześciolatków. Natomiast dla samorządów szczebla powiatowego trudności rodzi kwestia szpitali. Największą naszą bolączką nie jest jednak nadmiar zadań – chociaż wiele zbędnej biurokracji można by wyeliminować – lecz zmienność, nieprzewidywalność i niska jakość prawa. Większość samorządowców to sprawni, zaangażowani menedżerowie. Jeśli pozwolić im działać, potrafią sprostać dużym wyzwaniom. Konieczna jest jednak stabilność i możliwość planowania z wyprzedzeniem. Wciąż zmieniające się reguły gry utrudniają działanie, a czasem uniemożliwiają.

Do realizacji takiego programu jak 500+ potrzebni są ludzie, pieniądze, nowe oprogramowania. Trzeba ustalić, ilu osób dotyczy przedsięwzięcie. Jak dużo czasu potrzebuje gmina miejska, by przygotować się do takiego programu?

– Wiele zależy od obecnej organizacji pracy i warunków lokalowych w miejskich i gminnych ośrodkach pomocy społecznej. Tam, gdzie trzeba zatrudnić wielu nowych pracowników i przygotować dla nich nowe miejsca pracy, będzie to trwało dłużej, z pewnością nie zdążą z pełną gotowością na 1 kwietnia. Ale w wielu gminach nie będzie z tym problemu, jeżeli rząd ze wszystkim zdąży. Najważniejsze, żebyśmy szybko otrzymali projekty rozporządzeń wykonawczych oraz promesy finansowe, na podstawie których gminy będą mogły realizować wydatki, których wymaga przygotowanie do programu. Jeżeli tak się nie stanie, opóźnienia mogą być duże.
Wywiad pochodzi z nr 3/2016 Eurogospodarki