Tak można określić najważniejsze tezy z wywiadu, który gazecie Turkistan udzielił Prezydent Kazachstanu Kasym-Żomart Tokajew. Przedstawił politykę zagraniczną i program reform na 2026 rok.

ASTANA – W drugiej połowie 2025 roku polityka zagraniczna Kazachstanu nabrała szczególnej dynamiki, co znalazło odzwierciedlenie w intensywnym harmonogramie międzynarodowych kontaktów na najwyższym szczeblu Prezydenta Kasyma-Żomarta Tokajewa w Azji, Europie, na Bliskim Wschodzie oraz w Stanach Zjednoczonych. Jak podkreślił Tokajew, tempo i geografia tych kontaktów świadczą o rosnącej pozycji międzynarodowej Kazachstanu oraz o zapotrzebowaniu na kraj jako odpowiedzialnego uczestnika spraw globalnych.

W wywiadzie udzielonym 5 stycznia gazecie Turkistan Tokajew zaznaczył, że oprócz wizyt zagranicznych Astana regularnie gościła przywódców państw, a rozmowy konsekwentnie koncentrowały się na współpracy gospodarczej, inwestycjach oraz koordynacji międzynarodowej. W rezultacie tych kontaktów w ubiegłym roku podpisano dokumenty dotyczące rozwoju priorytetowych sektorów kazachskiej gospodarki.

„Nie mam żadnej chęci występowania w roli mediatora w sporach międzynarodowych ani ambicji powrotu do pracy w ONZ, mimo propozycji ze strony kilku państw. Uczestniczę jednak w zamkniętych konsultacjach i dyskusjach, zwłaszcza że przywódcy wielu krajów są zainteresowani moją opinią. Nie potrzebuję medialnego rozgłosu wokół tej istotnej pracy – jestem daleki od populizmu. Wydaje się, że dla uczestników zakulisowych konsultacji ten aspekt również ma znaczenie” – powiedział prezydent Tokajew.

Tokajew podkreślił, że położenie geograficzne Kazachstanu zobowiązuje państwo do prowadzenia zrównoważonej, niezależnej i pryncypialnej polityki zagranicznej, obejmującej aktywny udział w kształtowaniu globalnych debat. Przypomniał również, że przedstawił stanowisko Kazachstanu w sprawie reformy ONZ podczas sesji Zgromadzenia Ogólnego z okazji 70. rocznicy Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Tranzyt i logistyka jako priorytet strategiczny

Tokajew określił tranzyt i logistykę jako fundament długofalowej strategii Kazachstanu, podkreślając wyjątkowe położenie kraju na skrzyżowaniu kluczowych szlaków kontynentalnych.

„Dla naszego kraju wzmacnianie potencjału tranzytowo-logistycznego ma znaczenie strategiczne. Pomimo braku bezpośredniego dostępu do morza, Kazachstan znajduje się w centrum kontynentu euroazjatyckiego, na przecięciu większości korytarzy tranzytowych. Jest to ogromny atut, który musimy umiejętnie wykorzystać dla dobra państwa” – zaznaczył.

Według niego Kazachstan dąży do przekształcenia się w jeden z głównych hubów transportowych Eurazji, wspierany przez szeroko zakrojone projekty infrastruktury kolejowej i drogowej, w tym budowę nowych linii kolejowych oraz autostrady Centrum–Zachód, która znacząco skróci odległości komunikacyjne między regionami.

Kazachstan stworzył również system transportowy wykraczający poza granice kraju, formując sieć terminali cargo rozciągającą się od Morza Żółtego po Morze Czarne. Tokajew podkreślił, że przez terytorium państwa przebiega 12 międzynarodowych korytarzy transportowych, którymi realizowana jest większość lądowego transportu towarów między Chinami a Europą.

„Oczywiście nie oznacza to, że możemy liczyć na łatwe zyski. Konkurencja w tym sektorze nasila się, ponieważ transport i logistyka stały się integralną częścią geopolityki” – dodał.

Tokajew zaznaczył, że Kazachstan pozostaje aktywnie zaangażowany w rozwój inicjatywy „Pasa i Szlaku”, korytarza Północ–Południe oraz Transkaspijskiego Międzynarodowego Szlaku Transportowego, jednocześnie z zadowoleniem przyjmując udział Chin w rozwoju tzw. Środkowego Korytarza.

Ciągłość polityczna i reformy

Odnosząc się do spekulacji publicznych wokół spotkań Pierwszego Prezydenta Kazachstanu Nursułtana Nazarbajewa z Prezydentem Rosji Władimirem Putinem, Tokajew stwierdził, że mają one charakter nieformalny i prywatny. Ponownie podkreślił swoją ocenę historycznej roli Nazarbajewa, jednocześnie dystansując się od domysłów dotyczących scenariuszy transferu władzy.

„Nie interesuje mnie treść takich rozmów i nigdy nie zadaję na ten temat pytań. Jeśli chodzi o osobę Nazarbajewa, wielokrotnie mówiłem o nim jako o twórcy nowoczesnej państwowości Kazachstanu. Jego zasługi w budowie instytucji państwowych, mechanizmów rynkowych w gospodarce oraz nowej stolicy są oczywiste. Chcemy uczynić Kazachstan przestrzenią sprawiedliwości, prawa i porządku. Dlatego praca każdego obywatela powinna być oceniana rzetelnie, bez osobistych uprzedzeń. Dotyczy to również Nazarbajewa – Pierwszego Prezydenta naszego kraju” – powiedział Tokajew.

Tokajew odrzucił również twierdzenia, jakoby reforma parlamentarna miała na celu wzmocnienie roli marszałka parlamentu z powodów osobistych ambicji politycznych, określając je jako bezpodstawne.

„Dyskusja nad wszystkimi reformami najważniejszymi dla kraju jest poddawana ogólnokrajowemu referendum. Nie ma tu żadnych ukrytych intencji. Moje stanowisko jest dobrze znane – reformy polityczne będą kontynuowane. Niektóre długofalowe plany, jak zawsze, zostaną ogłoszone w najbliższym czasie” – zaznaczył.

Rok o decydującym znaczeniu

Patrząc w przyszłość, Tokajew określił nadchodzący rok jako przełomowy, wskazując, że istotne wydarzenia polityczne ukształtują kierunek rozwoju Kazachstanu na dziesięciolecia. Potwierdził, że referendum w sprawie reformy konstytucyjnej zostało już ogłoszone, a trwają prace nad obszernymi poprawkami, porównywalnymi skalą do przyjęcia nowej konstytucji.

Nawiązując do 35-lecia niepodległości Kazachstanu, Tokajew stwierdził, że kraj przezwyciężył sceptycyzm i zewnętrzne wątpliwości dzięki konsekwentnemu budowaniu państwowości i reformom.

„Rzeczywistość obaliła te prognozy. Kazachstan ukształtował się jako państwo odnoszące sukcesy, z dynamicznie rozwijającą się gospodarką i silną pozycją międzynarodową. Przed nami jednak ogrom pracy, którą muszą wykonać zarówno doświadczeni profesjonaliści, jak i młode pokolenie” – podsumował.

Gazeta Turkistan ukazuje się od ponad trzech dekad i należy do najbardziej wpływowych drukowanych publikacji w Kazachstanie.

Mat. z Ambasady Kazachstanu w RP opracował Andrzej Kazimierski