1,3 mln nowych miejsc pracy, zwiększenia unijnego PKB do końca dekady średnio o 0,5 proc., a w niektórych państwach nawet o 4 proc. – przewiduje Komisja Europejska w sprawozdaniu na temat wyników programowania polityki spójności na lata 2021–2027.
„W tym celu w ramach polityki spójności uruchomi się w tym okresie inwestycje o łącznej wartości 545 mld euro, z czego 378 mld euro jest finansowane przez UE. Inwestycje te będą promować trwałą konwergencję społeczno-gospodarczą, spójność terytorialną, socjalną Europę sprzyjającą włączeniu społecznemu oraz sprawną i sprawiedliwą transformację ekologiczną i cyfrową” – ogłosiła KE.
Komisarz do spraw spójności i reform Elisa Ferreira wskazuje, że w sprawozdaniu przedstawiono konkretne wyniki i to, czego możemy oczekiwać od inwestycji w obszarze spójności w terenie w nadchodzących latach.
„Bardziej konkurencyjna, inteligentniejsza, bardziej ekologiczna, połączona oraz bardziej sprzyjająca włączeniu społecznemu Europa to nasza przyszłość – również dzięki funduszom spójności” – powiedziała Ferreira cytowana w komunikacie KE. Podkreśliła, że wkład polityki spójności w tworzenie coraz silniejszej Unii jest niepodważalny.
Także komisarz do spraw miejsc pracy i spraw socjalnych Nicolas Schmit zwraca uwagę, że polityka spójności zbliża wszystkie regiony Unii Europejskiej.
„Jej celem jest budowanie bardziej integracyjnej i socjalnej Europy. Inwestuje w ludzi: w sprzęt cyfrowy dla szkół, długoterminową opiekę nad osobami znajdującymi się w trudnej sytuacji oraz w integrację zmarginalizowanych grup społecznych; pomaga w podejmowaniu pracy. Wszyscy powinniśmy być dumni z tego, co fundusze spójności umożliwiają każdego dnia w całej Europie” – powiedział Schmit.
Jak przypomina KE, polityka spójności jest głównym długoterminowym instrumentem inwestycyjnym w UE. Jej celem jest wzmocnienie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w UE, korygowanie dysproporcji między krajami i regionami oraz realizacja politycznych priorytetów Unii.
Politykę spójności realizuje się z kilku funduszy:
– Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, którego celem jest inwestowanie w rozwój społeczny i gospodarczy wszystkich regionów i miast UE
– Fundusz Spójności, który inwestuje w środowisko i transport w mniej zamożnych krajach UE
– Europejski Fundusz Społeczny Plus, wspierający miejsca pracy oraz tworzenie sprawiedliwego i integracyjnego społeczeństwa w UE
– Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, wspierający terytoria najbardziej dotknięte transformacją w kierunku neutralności klimatycznej
Konkretne cele polityki spójności to:
- Inteligentniejsza i bardziej konkurencyjna Europa
„Polityka spójności zdecydowanie wspiera badania naukowe i innowacje oraz eliminuje przepaść cyfrową” – podkreśla w komunikacie KE.
Dla przykładu podano, że dzięki programom w nowej perspektywie, 83 tys. naukowców będzie miało dostęp do ulepszonych obiektów badawczych, zaś 725 tys. przedsiębiorstw otrzyma wsparcie na innowacje i inteligentny wzrost.
Celem polityki jest też wspieranie modernizacji i cyfryzacji usług użyteczności publicznej (z udziałem 22,5 tys. organów administracji publicznej) oraz transformacji cyfrowej przedsiębiorstw.
„Wspiera ona również rozwój umiejętności cyfrowych i infrastruktury cyfrowej, w tym poprzez podłączenie 3,1 mln gospodarstw domowych do ultraszybkiej sieci telefonii ruchomej i stacjonarnej infrastruktury cyfrowej” – wskazuje KE.
- Transformacja ku gospodarce bezemisyjnej i bardziej odpornej Europie
Zielone inwestycje w łagodzenie zmiany klimatu i przystosowywanie się do niej będą koncentrować się na celach Europejskiego Zielonego Ładu, aby ograniczyć emisję gazów cieplarnianych w UE o co najmniej 55 proc. do 2030 r. i osiągnąć neutralność klimatyczną do 2050 r.
W tym celu w ramach polityki spójności wspiera się projekty w dziedzinie efektywności energetycznej i energii ze źródeł odnawialnych, które mają szczególne znaczenie dla realizacji kluczowych działań w ramach planu REPowerEU. Na przykład oczekuje się, że 32 mln m² budynków publicznych i 723 tys. gospodarstw domowych skorzysta z poprawy charakterystyki energetycznej budynków oraz że zainstalowane zostanie 9 555 MW dodatkowej mocy w zakresie energii odnawialnej.
Aby wesprzeć przystosowanie się do zmiany klimatu i zarządzanie ryzykiem związanym z klęskami żywiołowymi, zostanie wsparta budowa 229 tys. hektarów nowej zielonej infrastruktury.
Zrównoważona mobilność miejska będzie również wspierana poprzez włączenie 1 230 km nowych i zmodernizowanych linii tramwajowych i metra oraz 12,2 tys. km infrastruktury rowerowej.
Czysta woda i udoskonalona infrastruktura ściekowa dla 16,4 mln osób dzięki inwestycjom w obszarze spójności.
- Bardziej integracyjna i socjalna Europa
Aby zapewnić wzrost sprzyjający włączeniu społecznemu, oraz zgodnie z Europejskim filarem praw socjalnych, fundusze spójności wspierają ludzi, również w ich życiu zawodowym. Obejmuje to rozwój umiejętności wśród co najmniej 6,5 mln bezrobotnych. Ma to pomóc osiągnąć do 2030 r. unijny cel, zgodnie z którym co roku co najmniej 60 proc. wszystkich dorosłych uczestniczy w szkoleniach.
Szczególny nacisk kładzie się na poprawie integracji i włączenia ponad 3 mln osób, w tym 600 tys. osób z grup zmarginalizowanych, takich jak Romowie. Środki te zostaną również przeznaczone na wsparcie 1,7 mln uczniów szkół podstawowych i średnich; oczekuje się także, że prawie 3,5 mln osób będzie studiowało w nowych lub zmodernizowanych placówkach edukacyjnych.
Istotne usprawnienia zostaną wprowadzone w opiece zdrowotnej i długoterminowej (w tym w zakresie infrastruktury i sprzętu); oczekuje się, że 60 mln pacjentów otrzyma poradę medyczną lub zostanie poddanych leczeniu w nowych lub zmodernizowanych placówkach opieki zdrowotnej.
- Lepiej połączona Europa
Polityka spójności będzie wspierać systemy transportowe na wszystkich szczeblach terytorialnych, takie jak kolej: zbudowane lub zmodernizowane ma zostać zostanie 3,9 tys. km linii kolejowych transeuropejskiej sieci transportowej (TEN-T).
Ponadto dzięki programom w ramach Europejskiej współpracy terytorialnej obejmującej całą UE i kraje sąsiadujące zostaną zainwestowane fundusze we wspólne projekty angażujące ponad 2 mln osób, 40,299 tys. organizacji i 25,456 tys. MŚP.
- Sprawiedliwa transformacja w kierunku celów Unii na rok 2030 w zakresie energii i klimatu oraz gospodarki Unii neutralnej dla klimatu do 2050 r.
Polityka spójności ma też pomóc ludziom i miejscom najbardziej dotkniętym transformacją w kierunku neutralności klimatycznej.
W związku z tym w celu dostosowania się do transformacji pomoc otrzyma prawie 39 tys. przedsiębiorstw. Zwłaszcza ponad 5 tys. MŚP skorzysta z inwestycji w nowe umiejętności na rzecz inteligentnej specjalizacji, transformacji przemysłowej i przedsiębiorczości. Ze środków wspierających rynek pracy skorzysta do 120 tys. bezrobotnych, a prawie 200 tys. osób uzyska nowe kwalifikacje.
Całe sprawozdanie zamieszczono na stronie Komisji Europejskiej.
Źródło informacji: Serwis Samorządowy PAP. Zdjęcie ilustracyjne – fot. Shutterstock.
