Przemysł potrzebuje ekspertów, tymczasem liczba studentów uczelni technicznych spada

Pomimo rosnących kosztów produkcji, postępującej automatyzacji i niepewności na rynku 80% pracowników sektora przemysłowego czuje względną stabilność i nie obawia się zwolnienia, a 79% z nich odnotowała wzrost wynagrodzenia, wynika z Raportu wynagrodzeń w sektorze przemysłowym Grafton Recruitment. Niepokoi ciągły niedobór pracowników i malejąca liczba studentów kierunków technicznych. Już dziś ponad połowa pracodawców z sektora narzeka na trudności w pozyskaniu wykwalifikowanych pracowników. Z jakimi wyzwaniami mierzy się branża przemysłowa?

Po kryzysie związanym z pandemią Covid-19 i wybuchem wojny w Ukrainie, towarzyszącą im reorganizacją światowego łańcucha dostaw oraz rosnącą inflacją do wyzwań sektora przemysłowego dołączyła niestabilność energetyczna. Poziom wskaźnika PMI z maja b.r. wykazuje spadek, co oznacza, że branża odczuwa skutki ogólnej niepewności gospodarczej, rosnących kosztów pracy, energii i surowców. W skali roku najbardziej wzrosło znaczenie barier związanych z niedostatecznym popytem na rynku krajowym i zagranicznym oraz kosztami zatrudnienia. Mimo wyzwań sektora zwiększa się zapotrzebowanie na specjalistów, a 79% ankietowanych pracowników odnotowało wzrost  wynagrodzenia.

Wyzwania sektora

Jak wynika z raportu przygotowanego przez Grafton Recruitment, największym wyzwaniem dla 53% pracodawców sektora produkcyjnego jest obecnie pozyskanie pracowników o odpowiednich kwalifikacjach. Biorąc pod uwagę sytuację gospodarczą i inflację, istotnym czynnikiem utrudniającym rekrutacje może być niedoszacowanie budżetów na wynagrodzenia, co wskazuje ponad 50% pracodawców. Rosnącym wyzwaniem jest również alarmujący spadek liczby studentów na kierunkach technicznych, który wynosi -5,5% w porównaniu do zeszłego roku. Już w 2022 roku wskaźnik ten wyniósł -3,6%, eksperci mówią więc o utrzymującym się trendzie.

Nie tylko wynagrodzenie – kryteria atrakcyjności pracodawcy

Tak jak w wielu innych branżach, tak w przemyśle wysokość wynagrodzenia jest najważniejszym czynnikiem decydującym o wyborze pracodawcy. W badaniu Grafton Recruitment wskazało na niego 74,7% respondentów. Zbyt niskie wynagrodzenie jest też powodem poszukiwań nowej pracy dla 1/3 ankietowanych. Podczas gdy ponad połowa badanych pracodawców podniosła w 2023 roku wynagrodzenia o 10%, oczekiwania pracowników są obecnie nieporównywalnie większe. W przypadku zmiany pracy 64% ankietowanych oczekiwałoby wynagrodzenia powyżej 20% w stosunku do obecnego.

Finanse to jednak nie jedyny czynnik, na który wskazali respondenci – przy ocenie atrakcyjności danej oferty pod uwagę brane są również elementy związane z jakością zarządzania i identyfikacją potencjału ludzkiego. Są to kolejno: możliwość rozwoju (47%), atmosfera w  pracy (43%) i interesujące projekty (27%). Wbrew tezie o braku kompetencji, blisko 12% badanych wśród głównych powodów poszukiwań pracy wskazuje brak perspektywy awansu w dotychczasowej organizacji.

Krajobraz po zimie 2023

W dobie kryzysu, na słabnącą koniunkturę wskazuje m.in. spadek zleceń od klientów, który wskazało 36% respondentów badania. Wśród rozwiązań proponowanych w odpowiedzi na zmniejszenie popytu, przoduje intensyfikacja działań sprzedażowych celem pozyskania nowych rynków zbytu, również za granicą.

– Pomimo wielu wyzwań sektora produkcyjnego, powinniśmy skupić się na mocnych stronach polskiego przemysłu. Nasza marka – choć jeszcze niewystarczająco promowana – wyróżnia się na świecie. Mamy dobrą bazę przemysłową, kompetentną kadrę oraz lokalnych dostawców. Szans należy upatrywać również w polityce ekologicznej i zrównoważonej produkcji – komentuje Danuta Protasewicz, Regional Manager Grafton Recruitment.

Wśród rozwiązań proponowanych w odpowiedzi na dynamiczne zmiany w przemyśle respondenci wskazali również na m.in. wzmocnienie pozycji zakładu poprzez prezentację lokalnej perspektywy zagranicznym centralom (42,2%), przeciwdziałanie rotacji dzięki zwiększeniu pensji pracowników składających wypowiedzenia (33,7%) oraz przeznaczenie większych wynagrodzeń na pozyskanie nowych pracowników (32,5%).

Sztuczna inteligencja, generacja Z i wellbeing – przyszłość sektora przemysłowego

Postępująca automatyzacja i transformacja cyfrowa prowadzi do dynamicznych przemian sektora przemysłowego. W ciągu kilku najbliższych lat proste czynności manualne zostaną w jeszcze większym stopniu niż obecnie zastąpione maszynami, a część pracowników będzie musiała postawić na podniesienie kwalifikacji lub przebranżowienie. Jednocześnie rozwiązaniem odpowiadającym na rosnącą presję wynagrodzeń i potrzebę zwiększania wydajności pracowników może być powrót do popularnego w przeszłości systemu akordowego, ale w nowym wydaniu.

Warto jednak zauważyć, że pomimo względnej stabilności, w sektorze przemysłowym, powszechniejsze staje się zjawisko wypalenia zawodowego i zwolnień lekarskich. W badaniu przeprowadzonym przez Grafton Recruitment blisko 11% badanych wskazało na wyzwania związane z wellbeingiem, a ponad 7% pracodawców deklaruje organizację wsparcia psychologicznego dla pracowników. Biorąc pod uwagę zmianę pokoleniową, sektor powinien być gotowy na zmianę sposobu myślenia, otwartą komunikację i uwzględnienie motywacji najmłodszych pracowników, poszukujących równowagi pomiędzy pracą, a odpoczynkiem. Choć wdrożenie pracy zdalnej w branży wciąż jest dużym wyzwaniem, na popularności zyskuje model hybrydowy – już blisko 70% pracodawców deklaruje możliwość formuły zdalnej dla stanowisk white collar.

– Obserwujemy, że sektor przemysłowy, najmniej elastycznie podchodzący do zmian ze względu na swoją złożoność także poddaje się ogólnym trendom rynku pracy. Warto pamiętać, że jego kondycja należy do liderów, którzy powinni odpowiednio wcześniej identyfikować nadchodzące zmiany i reagować na nie. Musimy otwarcie komunikować dynamikę rozwoju branży i wynikającą z niej strategię. Przed sektorem stoi wiele wyzwań, warto jednak wiązać swoją przyszłość z kierunkami technicznymi, które wciąż oznaczają dobrze płatne i rozwijające stanowiska pracy – komentuje Danuta Protesewicz, Regional Manager Grafton Recruitment.

Link do pełnej wersji raportu:

https://www.grafton.pl/pl/publications/raport-wynagrodzen-sektor-przemyslowy-2023

Informacje o raporcie: Raport wynagrodzeń w sektorze przemysłowym jest wynikiem analizy przeprowadzonej przez specjalistów Grafton Recruitment i GI Group w pierwszym kwartale 2023 roku. Zawiera szczegółowe informacje na temat wynagrodzeń na blisko 170 stanowiskach w różnych obszarach przemysłu, a także analizę sektora przemysłowego oraz wyniki i analizę ankiety przeprowadzonej wśród pracodawców i pracowników, wzbogacone komentarzami ekspertów i praktyków rynku.

***

Grafton Recruitment to międzynarodowa firma rekrutacyjna działająca od 1982 roku, specjalizująca się w rekrutacjach na stanowiska specjalistyczne, kierownicze średniego i wyższego szczebla. Poprzez sieć lokalnych oddziałów w największych polskich miastach wspiera firmy i kandydatów w rekrutacjach w obszarze pracy stałej i tymczasowej, outsourcingu, IT contractingu i RPO. Wachlarz usług dopełnia doradztwo inwestycyjne i doradztwo HR, analizy i raporty rynkowe. Grafton Recruitment jest też wyłącznym dostawcą narzędzi Thomas International w Polsce. Od 2018 roku jest częścią Gi Group Holding, międzynarodowej agencji pracy należącej do czołówki światowych liderów branży rozwiązań rekrutacyjnych. Grupa posiada biura w 57 krajach w Europie, Azji, Afryce i Amerykach. Więcej: www.grafton.pl

Źródło informacji i ilustracji: Newseria.

Twoja subskrypcja nie mogła zostać zapisana. Spróbuj ponownie.
Potwierdzamy zapisanie się na nasz Newsletter.

Otrzymuj darmowe e-wydanie na e-maila

Otrzymuj co miesiąc DARMOWY numer miesięcznika Eurogospodarka w formie e-wydania. Ponad 60 stron ważnych i aktualnych tekstów.

Pozostałe artykuły

Europejska motoryzacja pod presją

Europejski przemysł motoryzacyjny traci konkurencyjność pod wpływem m.in. wysokich...

Europa chce nadrobić dystans gospodarczy do USA i Chin

Unia Europejska nie nadąża za USA i Chinami pod względem inwestycji...

Polska odrobiła dystans do najbogatszych państw Europy

Polska w ciągu ostatnich trzech dekad znacząco zmniejszyła dystans do...

Trudna sytuacja europejskiego sektora chemicznego

Przemysł chemiczny w Polsce i Europie mierzy się z wieloma wyzwaniami, przede...

Najbardziej zadowoleni nie zawsze są najbardziej lojalni. Co mówią dane o rynku pracy

W ciągu ostatnich dwóch lat miejsca zatrudnienia nie zmieniło...

Wzrost napędzany inwestycjami. Perspektywy dla polskiego biznesu

Polska gospodarka pozostaje na ścieżce stabilnego wzrostu, choć otoczenie,...

Unia Europejska chce chronić producentów stali

Unia Europejska wprowadza niższe limity bezcłowego importu stali. Po...

Polska w czołówce UE. Szybki wzrost, najniższe bezrobocie

Komisja Europejska prognozuje, że polska gospodarka wciąż będzie należeć...

Ropa, inflacja, finansowanie. Nowe wyzwania dla przedsiębiorców

Jeszcze kilka miesięcy temu wiele firm zakładało, że 2026...

18. Europejski Kongres Gospodarczy

Ponad 20 tys. uczestników (w tym 15,5 tys. stacjonarnych),...

Polska przestaje być krajem pierwszego wyboru dla pracowników zagranicznych

Co roku liczba pracujących w Polsce cudzoziemców rośnie. Choć polski...

Nierówności na europejskim rynku pracy to zmarnowany potencjał dla gospodarki

Równość kobiet i mężczyzn pozostaje bardziej celem niż rzeczywistością w Polsce...

UE szuka nowych sojuszy w nowych realiach geopolitycznych

W odpowiedzi na zmieniającą się sytuację międzynarodową Unia Europejska...

Wkrótce powstanie unijna pula talentów

Decyzją instytucji Unii Europejskiej już wkrótce powstanie unijna pula...

Dekarbonizacja to gra długoterminowa. Dziś kluczowa jest konkurencyjność

W wydarzeniu zarejestrowało się niemal dwa tysiące uczestników, w tym...

Czy Polska będzie beneficjentem czy tylko rynkiem zbytu?

Unijne cła na chińskie samochody elektryczne miały chronić europejski...

Geopolityka, energia oraz stopy procentowe. Nowe wyzwania dla polskiego biznesu

Decyzja Rady Polityki Pieniężnej o obniżeniu stóp procentowych Narodowego...

Potencjał eksportowy Polski wzrósł siedmiokrotnie od akcesji do UE

Wartość eksportu towarów z Polski w 2025 roku wyniosła 366,2 mld euro,...

Europosłowie chcą bardziej asertywnej postawy UE w relacjach handlowych z USA

Negocjacje handlowe między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi coraz...

Inwestycyjne przyspieszenie. Perspektywa dla polskich przedsiębiorstw

Według najnowszych analiz Biura Maklerskiego Banku BNP Paribas, polska...

Wysiłki UE skierowane na reindustrializację

25 lutego Komisja Europejska ma zaproponować Industrial Accelerator Act,...

Czy pracownicy z Indii „zaleją” polski rynek pracy?

Podpisane niedawno porozumienie o wolnym handlu (FTA) między Unią...

Europa przyspiesza strategiczne zmiany

Od półprzewodników i oprogramowania, przez surowce krytyczne, po leki i substancje czynne...

Recykling surowców krytycznych

Recykling surowców krytycznych przestaje być wyłącznie elementem ekologii, a...

Warszawa chce być siedzibą unijnej agencji celnej

Warszawa jest jednym z miast ubiegających się o siedzibę nowego unijnego...

Ważą się dalsze losy umowy UE–Mercosur

21 stycznia 2026 roku Parlament Europejski przegłosował rezolucję, która...

Polska 2026+. Nowy raport o wyzwaniach rozwoju w zmieniającym się świecie

Polska znalazła się w nowym punkcie swojej historii gospodarczej....

Polski biznes w 2026 roku

Zgodnie z najnowszymi analizami biura maklerskiego Banku BNP Paribas,...

Spotkanie prasowe w ambasadzie Wietnamu

Na zaproszenie J.E. Pana  Ha Hoang Hai Ambasadora Nadzwyczajnego i Pełnomocnego Republiki Wietnamu w RP, przedstawiciele współpracujących z Ambasadą polskich mediów, w tym EUROGOSPODARKI, przybyli do siedziby Ambasady na uroczyste „Spotkanie prasowe”.

Komisja Europejska chce ratować konkurencyjność sektora motoryzacyjnego

Komisja Europejska w grudniu zaproponowała nowe rozwiązania, zgodnie z którymi producenci...

Umowa z Mercosur uderzy w polski rynek pracy?

Wkrótce w Paragwaju zostanie podpisana umowa handlowa pomiędzy Unią...

Kazachstan. Ciągłość polityczna i reformy

Tak można określić najważniejsze tezy z wywiadu, który gazecie...

Decyzje dotyczące całkowitego zakazu importu rosyjskiego gazu do UE

Posłowie do Parlamentu Europejskiego zatwierdzili stopniowe wprowadzanie całkowitego zakazu importu...

Uchodźcy z Ukrainy. Gospodarczy zysk kontra systemowe wyzwania

Trzy lata po eskalacji wojny w Ukrainie statystyki pokazują,...

Pomiędzy presją kosztów a potrzebą większej odporności

Największą barierą w rozwoju polskich firm pozostają rosnące koszty...

W instytucjach UE trwają prace nad planem wsparcia branży chemicznej

W instytucjach unijnych trwają prace nad uproszczeniami dla branży chemicznej...

VI TECHCO Forum – 3 grudnia 2025 r.

Już 3 grudnia 2025 r. w hotelu Sound Garden...

Trzy dekady wspierania biznesu

W czwartek, 27 listopada 2025 roku, w hali MOSiR...

Polska kolej towarowa potrzebuje pilnego planu ratunkowego

Podczas gdy przewozy pasażerskie biją kolejne rekordy, rynek przewozów...

Budowanie odporności UE na kryzysy to nie tylko zbrojenia

Przedstawiciele europejskiego biznesu zwracają uwagę na to, że budowanie...

Instytucje UE pracują nad całkowitym zakazem importu rosyjskiego gazu

Posłowie do Parlamentu Europejskiego na październikowej sesji poparli plan...

Polski rynek pracy stabilny. Bezrobocie wciąż niskie

Według wstępnych szacunków Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej,...

Warszawa. IV Kongres „Dialog o Gospodarce”

27 października w Warszawie odbyła się czwarta edycja Kongresu...

Gospodarka na wysokich obrotach. Kupujemy więcej samochodów, mebli oraz sprzętów domowych

Opublikowane w ostatnich dniach dane gospodarcze potwierdzają poprawę koniunktury...

Gospodarka na zakręcie zmian

Globalna gospodarka wchodzi w nową fazę dostosowań. Zmiany w...

Polski przemysł 2025: kto zarabia najwięcej, kto mniej i dlaczego

Poziom i tempo wzrostu płac w przemyśle znacząco się...

Kongres Nowej Mobilności łączy branże tworzące innowacyjną gospodarkę

Globalne zapotrzebowanie na baterie może wzrosnąć trzykrotnie do 2030...

Sektor przemysłowy jednym z najsłabiej ocenianych w polskiej gospodarce

Sektor przemysłowy w Polsce w 2025 roku mierzy się...

UE. Zmiany na rzecz konkurencyjności następują zbyt wolno

Mija rok od opublikowania raportu Mario Draghiego, przygotowanego na...

Polski biznes wobec europejskich napięć gospodarczych

Ostatnie miesiące pokazują, że europejskie i polskie przedsiębiorstwa wchodzą...

Kongres Współpracy z Ukrainą COMMON FUTURE: czas na współpracę

Biznes i inwestycje, regiony i społeczności lokalne, Europa i...

Karpacz. XXXIV Forum Ekonomiczne za nami

Ponad 6 tysięcy gości przyjechało na XXXIV Forum Ekonomiczne...

30 miast Ukrainy na Kongresie Współpracy z Ukrainą COMMON FUTURE, 22-23.09.2025

Przedstawiciele ponad 30 miast Ukrainy – od Lwowa, przez...

W obecnym modelu rozwoju kraje Europy Środkowo-Wschodniej nie dogonią Zachodu

Kraje Europy Środkowo-Wschodniej w ostatnich dwóch dekadach mocno skróciły dystans do...

Nowa era i nowe podejście do migracji zarobkowej w Uzbekistanie

Republika Uzbekistanu, jako kraj wysyłający siłę roboczą, przywiązuje szczególną...

Z Warszawy do Chin! Wyruszył pierwszy pociąg towarowy

Europejskie produkty w drodze do prowincji Henan! Po raz...

Program Kongresu Współpracy z Ukrainą Common Future

Przyszłość polsko-ukraińskiej współpracy w praktyce. Program Kongresu Współpracyz Ukrainą...

Karpacz. XXXIV Forum Ekonomiczne

500 wydarzeń i ponad 6000 gości – liderów świata...

Pięta Achillesa unijnej polityki handlowej

W raporcie Równi i równiejsi? Czas na środki lustrzane w handlu produktami...

Weź udział w Kongresie Współpracy z Ukrainą COMMON FUTURE, 22-23.09.2025

Dlaczego warto wziąć udział w kongresie? Poznasz realne możliwości współpracy...

Analiza KIG. Polska gospodarka przyspiesza

Wzrost gospodarczy, spadające bezrobocie i dodatnia dynamika produkcji przemysłowej...

Gospodarka i finanse. Niewystarczająca wiedza Polaków

Przykłady kredytów frankowych czy Amber Gold pokazują, że w społeczeństwie...

Ukraina-UE. Przywracanie ograniczeń handlowych

5 czerwca wygaśnie obecny system wolnego handlu między Ukrainą...

Premier Donald Tusk w Euroterminalu Sławków – podpisano umowę zakładającą rozbudowę obiektu

Prezes Rady Ministrów, Donald Tusk, odwiedził Euroterminal Sławków Sp....

Duży udział własności państwowej negatywnie wyróżnia Polskę na tle Europy

Polska negatywnie wyróżnia się na tle krajów UE i OECD...

XVII Europejski Kongres Gospodarczy przyniósł diagnozę wyzwań naszych czasów

Ponad 200 celnie diagnozujących dzisiejszą rzeczywistość sesji, kilkadziesiąt wydarzeń...

Przemysł winiarski w Azerbejdżanie – Bogate dziedzictwo – świetlana przyszłość

Azerbejdżan - starożytna kolebka uprawy winorośli. Pięknie zbalansowane wina...

Rząd zapowiada nową strategię wspierającą polski kapitał

Premier Donald Tusk podczas otwarcia wiosennej odsłony Europejskiego Forum...

Niepewność gospodarcza rosnącym zagrożeniem dla firm

Wojna handlowa i trudna sytuacja geopolityczna stanowią zagrożenie dla funkcjonowania firm....

Czas roztropnych decyzji

Decyzje podejmowane przez największe banki centralne świata, a w...

Katowice. Ruszyła 17. edycja Europejskiego Kongresu Gospodarczego

Bezpieczeństwo: energetyczne, klimatyczne, ekonomiczne - to wspólny mianownik wszystkich...

Niepewność powodowana amerykańskimi cłami wstrzymuje inwestycje

Chaotyczna polityka celna administracji Donalda Trumpa, polegająca na zapowiadaniu,...

XI Kongres Ekonomistów Polskich. 4-5 grudnia 2025 r.

Zapraszamy do udziału w XI Kongresie Ekonomistów Polskich, połączonym...

Szczyt Azja Centralna – Unia Europejska. Nowy etap

W Samarkandzie na początku kwietnia odbył się dwudniowy szczyt...

Po wprowadzeniu nowych ceł przez USA. Regionalizacja zastąpi globalizację

Wprowadzenie nowych, zwiększonych ceł importowych, ogłoszone przez Stany Zjednoczone,...

Strategie adaptacji dla przedsiębiorstw

Zmieniające się warunki gospodarcze, rosnące koszty operacyjne i dynamiczna...

Europejskie Forum Rolnicze

Jak co roku przedstawiciele polskiej i międzynarodowej sceny politycznej...

Zakończenie wojny za wschodnią granicą poprawiłoby klimat inwestycyjny w Polsce

– Choć mimo pandemii i wojny w Ukrainie nie odnotowano gwałtownego odpływu...

Złoto przebiło barierę trzy tys. dol. za uncję

Od początku roku cena uncji złota wzrosła o blisko 16...

Prace nad deregulacją przyspieszają. Przedsiębiorcy wyczekują korzystnych zmian

Większość firm w UE wskazuje przeregulowanie jako przeszkodę dla inwestycji i traktuje...

Model przewagi gospodarczej polskich firm oparty na taniej sile roboczej się wyczerpuje 

Szybki rozwój gospodarczy ostatnich 20–30 lat Polska zawdzięcza dobrze...

Opinia. Na wojnie handlowej straci nie tylko Unia Europejska, ale przede wszystkim USA

Donald Trump podniósł cła na produkty z Kanady, Meksyku, Chin,...

Opinia eksperta. Jak budować finansową odporność w czasach niepewnych?

Polska gospodarka funkcjonuje w warunkach podwyższonej niepewności, które wynikają...

Opinia FPP. Konkurencyjność UE wymaga przejrzystych regulacji i realnej polityki energetycznej

Federacja Przedsiębiorców Polskich (FPP) przedstawia stanowisko w sprawie unijnego...

Opinia eksperta. Możliwe są niewielkie zmiany w unijnym prawie dotyczącym zeroemisyjności

Mimo coraz częściej pojawiających się prognoz dotyczących częściowego odejścia...

Bruksela. Inauguracja rozmów o Pakcie Oceanicznym

Rozpoczęcie prac nad europejskim Paktem Oceanicznym było celem dzisiejszego...

Konferencja na temat przyszłości europejskiego lotnictwa

Minister infrastruktury Dariusz Klimczak uczestniczył w dorocznej konferencji lotniczej...

Cła Donalda Trumpa uderzają w Europę. UE zapowiada reakcję

Decyzja Donalda Trumpa o nałożeniu 25-proc. ceł na stal i aluminium...

XVII Europejski Kongres Gospodarczy. Już można się rejestrować

Znana jest pełna agenda XVII Europejskiego Kongresu Gospodarczego (EEC...

Nowe inicjatywy KE będą odpowiedzią na kryzys konkurencyjności

Instytucje unijne szukają pomysłów na to, jak odbudowywać konkurencyjność...

Pięć trendów, które zmienią odprawy celne oraz handel w 2025 roku

Cła, konsolidacja danych oraz „Real Intelligence” to kluczowe trendy,...

Trzeba chronić polski przemysł cementowy oraz wzmocnić go, by był konkurencyjny

Jesteśmy otwarci na zmiany mające ochronić polski przemysł cementowy...

Rok 2025 pod znakiem zagrożeń: zatory płatnicze, brak finansowania i hakerzy

Polskie firmy wykazują wyjątkową zdolność do adaptacji i innowacyjność....

Polska liderem wzrostu wśród gospodarek UE

Bank Światowy (BŚ) oraz Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) opublikowały...

Mimo kryzysu polskie firmy transportowe przewożą 20 procent towarów w Europie

Polskie firmy z sektora transportu drogowego wciąż mocne: wykonują...

Polskie porty morskie biją rekordy. Ambitne plany inwestycyjne na przyszłość

Rekordowe wyniki polskich portów morskich za rok 2024 i...