Połowa Polaków wciąż nie wie, czy sztuczna inteligencja przyniesie więcej korzyści czy zagrożeń – 49% widzi w niej szansę, 51% obawia się negatywnych skutków. Aż 58% sądzi, że AI zabierze pracę wielu osobom, ale tylko 16% czuje, że dotyczy to ich samych. Jako najbardziej zagrożone zawody postrzegani są tłumacze, telemarketerzy i pracownicy obsługi klienta – czyli te obszary, w których większość ludzi ma osobiste doświadczenia z AI.
Badanie przeprowadzone we wrześniu 2025 roku przez Ogólnopolski Panel Badawczy Ariadna na próbie 1080 dorosłych Polaków pokazuje, jak Polacy postrzegają zagrożenia rynku pracy ze strony sztucznej inteligencji: które zawody uważają za najbardziej narażone oraz w jakim stopniu sami obawiają się utraty pracy.
Polacy są podzieleni niemal po równo w ocenie sztucznej inteligencji (AI): 49% widzi w niej więcej korzyści, a 51% – zagrożeń. W porównaniu z rokiem 2024 rośnie jednak odsetek osób postrzegających AI pozytywnie. Więcej korzyści dostrzegają mężczyźni (55%) i osoby z wyższym wykształceniem (55%), podczas gdy kobiety i osoby z niższym wykształceniem częściej koncentrują się na zagrożeniach.
Aż 58% Polaków uważa, że AI spowoduje utratę pracy przez wielu ludzi w Polsce, choć tylko 16% osób pracujących czuje się osobiście zagrożonych. Ponad połowa osób pracujących uważa, że AI nigdy lub dopiero w bardzo odległej przyszłości zastąpi ich zawód. Starsi częściej wierzą, że ich profesje są „niezastępowalne”, podczas gdy młodsi (poniżej 35 r.ż.) częściej przewidują zmiany w horyzoncie 3–5 lat.
Za najbardziej narażone zawody Polacy postrzegają tłumaczy (52%), telemarketerów (40%) i pracowników obsługi klienta (40%) – czyli profesje, z którymi Polacy kojarzą już konkretne zastosowania AI (translator, chatbot, automatyczna obsługa). Najmniejsze ryzyko przypisuje się takim zawodom jak lekarze, specjaliści PR i artyści. Co ciekawe, osoby pozytywnie nastawione do AI częściej niż sceptycy obawiają się utraty pracy – prawdopodobnie dlatego, że lepiej rozumieją jej możliwości.
„To, że aż 58% Polaków uważa, że AI odbierze pracę wielu ludziom, a tylko 16% czuje się osobiście zagrożonych, pokazuje klasyczny efekt psychologiczny asymetrii postrzegania, który polega na przekonaniu, że negatywne zdarzenia dotkną innych, nie nas. Dotyczy to również postrzegania zagrożenia własnej pracy przez rozwiązania AI. Ten rozdźwięk może sprawić, że pracownicy zbyt wolno zareagują na realne wyzwania zmian technologii i rozwiązań z wykorzystaniem AI i nie zdążą się odpowiednio przygotować na nadchodzące zmiany” – mówi prof. Dominika Maison
Jedynie jedna piąta osób pracujących dostrzega, że ich pracodawca podejmuje działania chroniące zatrudnienie w związku z AI – głównie są to szkolenia podnoszące kwalifikacje lub przebranżowienie. Zdaniem respondentów większość firm nie podejmuje żadnych inicjatyw, choć część pracowników chciałaby, by to się zmieniło.
„Grupa najbardziej obawiającą się zastąpienia ich w miejscu pracy przez rozwiązania AI są najmłodsi Polacy – osoby w wieku poniżej 35 roku życia. Drugą grupa są osoby, które ogólnie postrzegają AI jako coś korzystnego – oni właśnie częściej niż pozostali czują się zagrożeni zastąpieniem ich w miejscu pracy przez sztuczną inteligencję. Możliwe, że osoby pozytywnie nastawione do AI mają równocześnie większą świadomość realnych możliwości tej technologii i jej wpływu na rynek pracy.” – mówi prof. Dominika Maison
Nota metodologiczna:
Badanie przeprowadzone na ogólnopolskim panelu badawczym Ariadna. Próba ogólnopolska losowo-kwotowa N=1080 osób w wieku od 18 lat wzwyż. Kwoty dobrane wg reprezentacji w populacji dla płci, wieku i wielkości miejscowości zamieszkania. Termin realizacji: 12-14 września 2025 roku. Metoda: CAWI.
Nota biograficzna:
DOMINIKA MAISON – profesor psychologii, pracuje na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się naukowo psychologią konsumenta. Od lat z powodzeniem łączy teorię z praktyką prowadząc badania marketingowe i społeczne. Specjalizuje się w marketingu społecznym, badaniach postaw i zachowań konsumenckich, w tym finansowych i żywieniowych. Autorka ponad 150 artykułów naukowych i kilkunastu książek, między innymi „Polak w świecie finansów” (2013, PWN), „Psychologia konsumenta” (PWN, 2014), „The Psychology of Financial Consumer Behavior” (Springer, 2019) i najnowszej „Jakościowe metody badań społecznych. Podejście aplikacyjne” (PWN, 2022).
Źródło: materiały prasowe. Zdjęcie ilustracyjne – fot. Shutterstock,