Zgodnie z tezami wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 lipca 2014 roku (sygn. akt K 7/13) w sprawie opodatkowania nieodpłatnych świadczeń pracowniczych za przychód pracownika mogą być uznane wyłączenie świadczenia:
z których skorzystał w pełni dobrowolnie;
służą w jego interesie (a nie w interesie pracodawcy) i przyniosły mu korzyść w postaci powiększenia aktywów lub uniknięcia wydatku, który musiałby ponieść, korzyść ta jest wymierna i przypisana indywidualnemu pracownikowi.
Smacznego karpia
– Wymienionych kryteriów nie spełnia udział pracowników w organizowanej przez pracodawcę wigilii firmowej. Świadczenie to nie jest spełnione w interesie pracownika i nie osiąga on z tego tytułu wymiernej korzyści. Dlatego jego uczestnictwo w świątecznej imprezie nie stanowi przychodu ze stosunku pracy – mówi Tomasz Strzałkowski, doradca podatkowy, Kancelaria Chałas i Wspólnicy. – Na pracodawcy nie ciąży więc obowiązek obliczenia, pobrania i wpłacenia zaliczek na podatek dochodowy z tego tytułu. Po wielu latach sporów stanowisko takie zostało zaakceptowane również przez resort finansów. Jako przykład można wskazać m.in. interpretację indywidualną wydaną przez ministra finansów 13 lipca 2015 roku.
Natomiast spotkanie wigilijne, którego celem jest integracja zespołu i zwiększenie jego motywacji do pracy, może być rozliczone w kosztach podatkowych. – Wtedy do wydatków możemy wpisać zarówno katering, jak i świąteczną dekorację biura. Z tym że kwalifikując dany wydatek jako koszt, musimy wskazać jego związek z uzyskanymi przychodami. Pełną listę wydatków, których nie można mimo bezpośredniego wpływu na uzyskane przychody zaliczyć do kosztów podatkowych, znajdziemy w ustawie o PIT – przypomina Robert Smerkowski, dyrektor oddziału Tax Care w Warszawie.
Prezenty fiskalne i niefiskalne
Prezenty, które zostały opłacone pieniędzmi z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (ZFŚS) lub funduszy związków zawodowych, a ich wartość nie przekracza w roku 380 zł dla pracownika, są zwolnione z podatku dochodowego. Jednak nie każda firma posiada ZFŚS. Obowiązek utworzenia go mają jedynie przedsiębiorstwa, które zatrudniają na etacie co najmniej 20 pracowników. Natomiast wręczony pracownikowi podczas wigilii prezent finansowany z innej firmowej puli, traktowany jest jako przychód ze stosunku pracy.
Zdaniem Kancelarii Chałas i Wspólnicy stanowisko, że nieodpłatnie wręczone pracownikowi prezenty stanowią dla niego przychód ze stosunku pracy, może ulec zmianie. Trybunał uznał bowiem, że prezent wręczony pracownikowi z okazji jubileuszu firmy nie stanowi dla niego przychodu ze stosunku pracy. Jest jedynie darowizną opodatkowaną na zasadach przewidzianych w ustawie o podatku od spadków i darowizn. W uzasadnieniu wyroku czytamy, że: „Jest oczywiste, że pracodawcy (poza wyjątkowymi sytuacjami) nie dokonują darowizn na rzecz swoich pracowników. Jednocześnie jest oczywiste, że wynagrodzenie za pracę może przybierać nie tylko pieniężną postać, lecz także postać różnego rodzaju świadczeń, które – nawet nieujęte w umowie o pracę – w praktyce są postrzegane jako jej element. Gdyby się zdarzyło, że pracodawca rzeczywiście chce obdarować konkretnego pracownika, np. z okazji jubileuszu zatrudnienia wręcza mu zegarek, wówczas korzyść tę należałoby potraktować jako podlegającą ustawie z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2009 r. nr 93, poz. 768, ze zm.)”.
W wyroku Trybunał wprost odniósł się tylko do prezentów wręczanych pracownikom z okazji jubileuszu zatrudnienia. Wydaje się, iż podobnie można ocenić prezenty wręczone podczas innych okazji, np. wigilii firmowej. – Jubileusz zatrudnienia to jedna z po-tencjalnych okoliczności do wręczenia pracownikowi prezentu przez pracodawcę – komentuje Tomasz Strzałkowski z Kancelarii Chałas i Wspólnicy. – Świadczy o tym użycie przez Trybunał zwrotu „na przykład”, co potwierdza, że i inne prezenty wręczane przez pracodawcę pracownikowi podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Przyjęcie tego stanowiska za prawidłowe pozwoliłoby zwolnić prezenty wręczone pracownikom w ciągu pięciu lat na łączną kwotę 4902 zł.
W sposób pośredni prawidłowość takich wykładni potwierdził minister finansów, który w interpretacji indywidualnej z 29 października 2015 r. zmienił kwalifikację nagrody jubileuszowej z przychodów ze stosunku pracy na darowiznę podlegającą ustawie o podatku od spadków i darowizn. Zaakceptowanie powyżej wykładni również w stosunku do prezentów wręczanych pracownikom podczas wigilii firmowej doprowadzi do rewolucyjnych zmian w ich opodatkowaniu.
Prepaid lepszy niż bon
Prezenty gwiazdkowe kupione ze środków obrotowych firmy pracodawca może zaliczyć do kosztów podatkowych, co obniża jego zobowiązania wobec urzędu skarbowego, ale dla pracownika jednak wiąże się to z dodatkowym przychodem, który, niestety, podlega opodatkowaniu – mówi Robert Smerkowski.
Wszelkie bony czy talony bez względu na wartość i źródło sfinansowania nie podlegają zwolnieniu z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Dlatego wartość takiego bonu zostanie doliczona przez pracodawcę do naszej podstawy opodatkowania i tym samym znajdzie się w zeznaniu rocznym, jako dodatkowy przychód, od którego musimy zapłacić podatek. A ile może on wynieść? – To zależy od tego, w której skali podatkowej się znajdujemy. Dla przykładu, jeśli bon ma wartość 1000 zł, to będąc w pierwszej skali podatkowej zapłacimy 18-proc. podatek, czyli 180 zł. W drugiej skali podatkowej fiskus naliczy sobie aż 32-proc. podatek, czyli do zapłacenia pozostanie nam 320 zł – tłumaczy Robert Smerkowski.
Tylko karta przedpłacona, prepaid, może korzystać ze zwolnienia z podatku, jeśli sfinansowana jest z ZFŚS. Taką kartę traktuje się jako świadczenie pieniężne – karta pełni rolę pieniądza elektronicznego. Natomiast talon czy bon już z takiego zwolnienia nie skorzystają (nie są świadczeniem rzeczowym).
