Reforma konstytucyjna w Kazachstanie stopniowo staje się nie tylko wewnętrznym procesem politycznym, lecz także przedmiotem zainteresowania instytucji europejskich. Ostatnie wydarzenia pokazują, że przemiany przeprowadzane w tym kraju są coraz częściej postrzegane w Europie jako czynnik długofalowej stabilności politycznej największego państwa Azji Centralnej oraz ważny element jego współpracy z europejskimi partnerami.
Najbardziej zauważalnym sygnałem stała się pisemna deklaracja nr 16454 grupy deputowanych Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy, opublikowana 25 czerwca 2026 roku. Dokument podpisali parlamentarzyści z piętnastu państw europejskich, reprezentujący różne grupy polityczne Zgromadzenia. Choć tego rodzaju oświadczenia nie stanowią oficjalnego stanowiska Zgromadzenia, odzwierciedlają one oceny części europejskiego środowiska politycznego. Autorzy deklaracji przyjęli z zadowoleniem wyniki referendum konstytucyjnego, które odbyło się w Kazachstanie 15 marca 2026 roku, określając je jako ważny etap instytucjonalnej modernizacji państwa.
Europejscy parlamentarzyści pozytywnie ocenili deklarowane cele reform, w tym kształtowanie bardziej zrównoważonego modelu zarządzania państwem, wzmocnienie odpowiedzialności instytucji publicznych, rozszerzenie dostępu obywateli do sądownictwa konstytucyjnego oraz umocnienie gwarancji praw człowieka. Osobno podkreślono konstruktywną dynamikę współpracy między Kazachstanem a Radą Europy w obszarze rozwoju konstytucyjnego, praworządności i ochrony praw człowieka. Na zakończenie oświadczenia jego autorzy potwierdzili gotowość do wspierania dalszych wysiłków Kazachstanu na rzecz rozwoju demokratycznego sprawowania rządów, określając kraj jako wiarygodnego partnera Europy w regionie eurazjatyckim.
Niemal równolegle temat reformy konstytucyjnej stał się jednym z głównych zagadnień podczas roboczej wizyty w Astanie Marszałek Senatu RP Małgorzaty Kidawy-Błońskiej. Już sam poziom przyjęcia pokazał znaczenie polsko-kazachstańskiego dialogu politycznego. Prezydent Kazachstanu Kasym-Żomart Tokajew przyjął Przewodniczącą izby wyższej polskiego parlamentu, podkreślając, że Polska pozostaje jednym z najważniejszych partnerów Kazachstanu w Europie, a współpraca międzyparlamentarna rozwija się konsekwentnie obok relacji politycznych i gospodarczych.
Podczas rozmów z Przewodniczącym Senatu Kazachstanu Maulenem Aszymbajewem szczególną uwagę poświęcono treści reformy konstytucyjnej. Strona kazachstańska przedstawiła referendum z 15 marca jako kluczowy etap umacniania państwowości, niepodległości i suwerenności kraju w warunkach niestabilnej sytuacji międzynarodowej. Podkreślono, że nowa redakcja Konstytucji jest ukierunkowana na praworządność, zwiększenie odpowiedzialności instytucji państwowych wobec społeczeństwa, rozwój kapitału ludzkiego, wzrost dobrobytu obywateli oraz zachowanie zgody społecznej.
Podobne kwestie omawiano również podczas spotkania Marszałek Senatu RP Małgorzaty Kidawy-Błońskiej z Przewodniczącym izby niższej parlamentu, Jerłanem Koszanowem. Polska delegacja została szczegółowo zapoznana z praktyczną realizacją reformy konstytucyjnej oraz ustawami przyjętymi przez Parlament, zapewniającymi funkcjonowanie zmodernizowanego systemu politycznego. Kazachstan zaprosił także polskich parlamentarzystów do udziału w międzynarodowej obserwacji nadchodzących wyborów parlamentarnych, demonstrując tym samym zainteresowanie otwartym dialogiem z europejskimi partnerami w kwestiach rozwoju instytucji demokratycznych.
Ze swojej strony Małgorzata Kidawa-Błońska pozytywnie oceniła poziom rozwoju Kazachstanu i wyraziła zainteresowanie dalszym rozszerzaniem wzajemnej współpracy. Oprócz polityki i kontaktów międzyparlamentarnych strony omówiły perspektywy rozwoju handlu, inwestycji, edukacji, kultury, sportu oraz więzi humanitarnych. Szczególną uwagę poświęcono sytuacji polskiej społeczności w Kazachstanie, a także rozszerzeniu współdziałania na forum Unii Międzyparlamentarnej, Zgromadzenia Parlamentarnego OBWE, Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy oraz Komitetu Współpracy Parlamentarnej „Republika Kazachstanu – Unia Europejska”.
Z perspektywy europejskiego obserwatora ostatnie wydarzenia świadczą o stopniowej zmianie charakteru dialogu między Kazachstanem a Europą. O ile jeszcze kilka lat temu główną uwagę poświęcano kwestiom energetyki, handlu i logistyki, o tyle dziś coraz bardziej widoczne miejsce zajmują zagadnienia rozwoju instytucjonalnego, dyplomacji parlamentarnej i reform politycznych. Poparcie części europejskich parlamentarzystów, a także omawianie przemian konstytucyjnych na najwyższym szczeblu państwowym i parlamentarnym podczas wizyty kierownictwa polskiego Senatu potwierdzają, że Kazachstan konsekwentnie umacnia swoją pozycję jako jednego z najważniejszych i najbardziej przewidywalnych partnerów Unii Europejskiej i Polski w Azji Centralnej.
