W 2015 roku polscy konsumenci nabyli napoje bezalkoholowe o łącznej wartości 21,7 mld zł. Najwięcej przeznaczyli na napoje gazowane (8,3 mld zł) oraz soki, nektary i napoje owocowe (5,9 mld zł). Dynamicznie rośnie też sprzedaż wody butelkowanej – w ostatnich pięciu latach wzrosła o 14 proc. i w 2015 roku wyniosła 4,9 mld zł.
Coraz więcej Polaków ma swoje ulubione napoje, po które niezmiennie sięga od lat (58 proc.) oraz zwraca uwagę na ich zdrowotne aspekty (52 proc.). Najwięcej napojów bezalkoholowych sprzedają dyskonty, supermarkety i hipermarkety. Szacuje się, że do 2020 roku wartość sprzedaży napojów bezalkoholowych zwiększy się o 14 proc. – wynika z najnowszego raportu KPMG.  
Gazowane dominują
Pod względem wartości sprzedaży największą kategorię rynku napojów bezalkoholowych w Polsce stanowi segment napojów gazowanych. W 2015 roku wyniósł on 8,3 mld zł, co stanowiło 38 proc. całości rynku. Najwięcej sprzedano wody butelkowanej – w 2015 roku 3,2 mld litrów.
– W 2015 roku Polacy wydali na wodę butelkowaną prawie 4,9 mld zł. Woda zyskuje na popularności wraz ze wzrostem zainteresowania zdrowym trybem życia i aktywności fizycznej. Zapewne tendencje wzrostowe w segmencie wody będą jeszcze silniejsze – szacujemy, że do 2020 roku wartość sprzedaży detalicznej wody butelkowanej w Polsce przekroczy poziom 6 mld zł – mówi Andrzej Bernatek, partner w dziale doradztwa podatkowego, szef grupy doradczej dla rynku dóbr konsumpcyjnych w KPMG w Polsce.
Z kolei segmentem napojów bezalkoholowych, który rośnie najszybciej są napoje energetyzujące. Prognozy wskazują, że w latach 2016–2020 średni roczny wskaźnik wzrostu wyniesie ponad 6 proc.  
Woda w Polsce ma przyszłość
Konsumpcja wody butelkowanej w Polsce znacznie odbiega od liderów europejskich – najwięcej, bo aż 180 litrów rocznie, kupują Włosi, zaraz za nimi plasują się Hiszpanie, na których przypada średnio 152 litry na osobę. Niemcy kupują około 143 litry wody na osobę, wydając na ten cel aż 118 euro. Nabywają oni wody droższe, o wyższej zawartości składników mineralnych czy wzbogacone o dodatkowe witaminy i składniki funkcjonalne.
Niemcy są również narodem, który nabywa najwięcej napojów gazowanych w przeliczeniu na jednego mieszkańca – aż 96 litrów rocznie, płacąc za nie średnio 139 euro. Przeciętny Polak w ciągu roku kupuje 1,7 razy mniej napojów gazowanych (57 l), na które wydaje 2,7 razy mniej (52 euro).
Polacy gustują w sokach
Na tle innych krajów europejskich, kupujemy relatywnie dużo soków, nektarów i napojów owocowych w przeliczeniu na osobę – aż 35 litrów rocznie, czyli jedynie o jeden litr mniej niż mieszkańcy Niemiec. Daje nam to drugie miejsce w Europie, trzecią pozycję zajmują Francja oraz Wielka Brytania, których mieszkańcy kupują średnio 30 litrów tych napojów na osobę.
Napoje energetyzujące
Przeciętny Polak w ciągu roku kupuje ponad 3 litry napojów energetyzujących – znacznie mniej od mieszkańca Wielkiej Brytanii, który w 2015 roku wypił ponad 8 litrów tego napoju, płacąc za nie aż 31 euro. Mniej niż napojów energetyzujących Polacy spożywają napojów izotonicznych – statystycznie 0,9 litra na osobę. Rosnąca świadomość dotycząca aktywności fizycznej będzie wpływała jednak na stały wzrost wartości sprzedaży w tym segmencie.
Polacy zwracają coraz większą uwagę na zdrowotne aspekty napojów.
Precz sztucznym dodatkom
Aż połowa konsumentów ceni dobry skład produktów i wybiera napoje bez sztucznych dodatków, takie, które uważa za zdrowe.
– Trendy prozdrowotne decydują o szybszym rozwoju niektórych kategorii – jak woda niegazowana, soki NFC, napoje izotoniczne – przy jednoczesnym osłabianiu sprzedaży innych grup produktów, np. napojów gazowanych typu cola czy niegazowanych napojów owocowych. Co istotne, wszystkie firmy biorące udział w naszym badaniu są zdania, że ten trend będzie miał duże znaczenie dla rynku napojów bezalkoholowych w najbliższej przyszłości – mówi Andrzej Bernatek, partner w dziale doradztwa podatkowego, szef grupy doradczej dla rynku dóbr konsumpcyjnych w KPMG w Polsce.
Konsumenci wybierają najchętniej napoje z „wyższej półki”, ale za niższą cenę
Jak wynika z badań KPMG przeprowadzonych wśród przedstawicieli firm działających na rynku napojów bezalkoholowych oraz konsumentów, równie istotnym trendem kształtującym poziom i dynamikę sprzedaży napojów jest trend value for money. Aż 43 proc. ankietowanych poszukuje wysokiej jakości produktu za rozsądną cenę.
Smart shopping
–  W ostatnich latach na popularności zyskuje tzw. smart shopping, polegający na kupowaniu produktów wysokiej jakości za możliwie najniższą cenę, który napędzany jest przez rozwój sieci dyskontowych – mówi Piotr Grauer, dyrektor w grupie Deal Advisory w KPMG w Polsce.
68 proc. konsumentów kupuje napoje bezalkoholowe w dyskontach
Podstawę dystrybucji napojów bezalkoholowych w Polsce stanowi kanał off-trade (tj. sklepy różnego formatu i stacje benzynowe). Jego udział w rynku wynosi aż 92 proc. w ujęciu wolumenowym. W porównaniu z innymi krajami europejskimi rola kanału on-trade (tj. głównie restauracji, pubów, barów, kawiarni i hoteli) niezmiennie pozostaje niewielka. W 2015 roku kanał ten odpowiadał jedynie za 8 proc. całkowitego wolumenu sprzedaży napojów bezalkoholowych w Polsce, podczas gdy średnia dla krajów Unii Europejskiej wynosiła 18 proc.
W obrębie kanału off-trade największa część napojów sprzedawana jest w dyskontach, supermarketach i hipermarketach. W Polsce dyskonty odpowiadają za ponad jedną piątą ogółu sprzedaży w tym kanale. Jak wynika z przeprowadzonego przez KPMG badania konsumenckiego, aż 68 proc. konsumentów deklaruje, że kupuje napoje bezalkoholowe w takich sklepach.
Dobre prognozy
W badaniu KPMG połowa ankietowanych firm zdecydowanie pozytywnie oceniła swoją obecną sytuację finansową. Przedsiębiorstwa działające na rynku napojów bezalkoholowych optymistycznie opisują obecną i przyszłą sytuację swojej firmy. Aż 88 proc. ankietowanych ocenia bieżącą sytuację zdecydowanie dobrze lub raczej dobrze, a wszystkie firmy spodziewają się wzrostów wartości sprzedaży w najbliższej przyszłości.
Prognozy na najbliższe lata odzwierciedlają pozytywne nastroje dotyczące rozwoju całego rynku. Szacuje się, że do 2020 roku wartość sprzedaży napojów bezalkoholowych zwiększy się o blisko 14 proc. i tym samym przekroczy poziom 24 mld zł.
 
****
* Raport KPMG pt. „Rynek napojów bezalkoholowych w Polsce” powstał na podstawie analizy danych uzyskanych od firm i instytucji badających rynek napojów bezalkoholowych (głównie Euromonitor International) oraz instytucji statystycznych (głównie Eurostat i GUS). KPMG w Polsce przeprowadziło badanie konsumentów oraz badanie firm z tej branży. Badanie konsumenckie zostało zrealizowane w III kw. 2016 roku na reprezentatywnej próbie 1005 dorosłych Polaków. Respondenci zostali zapytani o swoje preferencje i zwyczaje związane z konsumpcją i zakupem napojów bezalkoholowych. W raporcie zostały wykorzystane także dane pozyskane w badaniu przeprowadzonym wśród przedstawicieli przedsiębiorstw z branży napojów bezalkoholowych. W badaniu wzięły udział zarówno duże koncerny, jak również średni i mali producenci. Głównym celem raportu jest ukazanie kompleksowego obrazu trendów oraz aktualnej i przyszłej sytuacji na rynku napojów bezalkoholowych w Polsce.
 
* KPMG to międzynarodowa sieć firm świadczących usługi z zakresu audytu, doradztwa podatkowego i doradztwa gospodarczego.