Kazachstan, największy kraj w Azji Środkowej się zmienia stając się niekwestionowanym liderem regionalnym. Realizowane od kilku lat reformy polityczne, społeczne i gospodarcze sprawiają, iż jest to coraz bardziej atrakcyjny partner dla państw nie tylko regionu, Azji, ale całego świata. Polskie doświadczenia w reformowaniu kraju są tutaj dostrzegane i często stanowią wzorzec dla realizacji programów kazachskich przemian. Dlatego też nasze wzajemne kontakty są, jak do tej pory, na znakomitym poziomie. I wszyscy liczą, że po zmianie władzy będą one jeszcze szybciej rozwijane. A warto, bo to bardzo atrakcyjny i perspektywiczny partner. I jak mówi przysłowie … konkurencja nie śpi.

Przykładem tego mogą być programy rozwojowe Kazachstanu oparte na dalszym reformowaniu kraju, jego gospodarki. Ostatnio przedstawił je Prezydent Kazachstanu Kasym-Jomart Tokajew, który podzielił się swoją wizją w wywiadzie dla kazachskiej gazety „Egemen Qazaqstan”.

Udzielił odpowiedzi na pytania związane z polityką wewnętrzną i zagraniczną, rozwojem społeczno-gospodarczym kraju, przyczyną styczniowych wydarzeń w 2022 roku, budową elektrowni jądrowych i innych kluczowych kwestii.

Osobna część wywiadu została poświęcona gospodarce, czyli nowemu kursowi gospodarczemu Kazachstanu.

„Rok 2023 okazał się pełen znaczących wydarzeń dla naszego kraju. Zaczęliśmy budować sprawiedliwy i konkurencyjny system gospodarczy. Zajęliśmy się kwestiami dywersyfikacji i demonopolizacji gospodarki, modernizacji infrastruktury, wspierania biznesu i przyciągania inwestycji” – zauważył Prezydent.

Według analityków Międzynarodowego Funduszu Walutowego do końca 2023 roku wolumen PKB Kazachstanu w cenach bieżących powinien wynieść ponad 259 miliardów dolarów, czyli o 15% więcej niż w 2022 roku. Jest to najbardziej znaczący wzrost nominalny w Azji Centralnej.

Dodatnią dynamikę notuje się także w PKB na mieszkańca, prognoza na 2023 rok wyniosła prawie 13 tys. dolarów, roczny wzrost szacowany jest na 1,6 tys. dolarów. Według prognozy MFW do 2028 roku liczba ta wzrośnie o jedną trzecią – do 16,8 tys. dolarów.
K. Tokajew szczególnie podkreślił potrzebę zastosowania przez Rząd nowego podejścia do zarządzania gospodarką. W związku z tym określił dwa główne kierunki.

Pierwszy, to rozwiązanie szeregu ukierunkowanych zadań, które mogą stymulować rozwój kraju. Należy do nich realizacja dużych projektów przemysłowych. W ubiegłorocznym wrześniowym Orędziu Prezydent wskazał, że do zadań Rządu należy ustalenie listy ewentualnych dużych projektów i przygotowanie Planu rozwoju infrastruktury. Projekty te są obecnie w trakcie realizacji, prowadzone są konsultacje z dużymi przedsiębiorstwami, inwestorami instytucjonalnymi i środowiskiem eksperckim.

Konieczne jest także rozwiązanie istotnego problemu przyciągania inwestycji, w tym poprzez prywatyzację i zwrot majątku. Inwestycje na dużą skalę mogą „przyspieszyć” gospodarkę i stworzyć nowe punkty wzrostu. Dlatego też na mocy Dekretu Prezydenta utworzono niedawno Radę Inwestycji, posiadającą szerokie uprawnienia w zakresie poprawy klimatu inwestycyjnego i wysokiej jakości realizacji projektów inwestycyjnych.

Drugi kierunek – obejmuje działania mające na celu wdrożenie reform systemowych, które utrwalą nowe „reguły gry” dla całej gospodarki.

Rząd, zgodnie z wytycznymi Prezydenta, opracowuje nowy kodeks podatkowy, którego celem jest wznowienie relacji między państwem a biznesem. Przy ulepszaniu systemu podatkowego bardzo ważne jest odejście od podejścia czysto fiskalnego. Konieczna jest równowaga pomiędzy stworzeniem komfortowych warunków dla inwestorów a utrzymaniem wymaganego poziomu dochodów budżetowych.

Prezydent K. Tokajew w rozmowie z dziennikarzem zauważył także, że sytuacja gospodarcza na świecie ma oczywiście wpływ także na Kazachstan.

W ramach rozwoju gospodarczego podkreślił znaczenie czystej energii jądrowej dla Kazachstanu. Ponieważ kraj zajmuje pierwsze miejsce na świecie pod względem wydobycia uranu naturalnego, to Kazachstan prowadzi własną produkcję komponentów paliwa jądrowego.

Rozumiejąc wagę tego zadania, Prezydent zaproponował poddanie kwestii budowy elektrowni jądrowej pod ogólnokrajowe referendum. O tym, że decyzje w najważniejszych dla narodu sprawach będą podejmowane w drodze referendów, było zapisano w jego programie wyborczym w wyborach w 2019 roku.

Mając na uwadze to, że rok 2023 był rokiem pracowitym w sferze polityki zagranicznej, obejmującym spotkania ze światowymi przywódcami, organizację negocjacji w formacie C5+ itp. Prezydent Republiki Kazachstanu podzielił się także swoją wizją sytuacji geopolitycznej i roli Kazachstanu.

„Prowadząc zrównoważoną i pragmatyczną politykę zagraniczną, Kazachstan chroni interesy narodowe i rozwiązuje stojące przed nami strategiczne wyzwania. Nasze priorytety pozostają niezmienne – zapewnienie nienaruszalności suwerenności i integralności terytorialnej kraju, ochrona praw i interesów obywateli Kazachstanu, tworzenie korzystnych warunków zewnętrznych dla zrównoważonego wzrostu gospodarczego”.

W obecnych trudnych warunkach geopolitycznych dla Kazachstanu ważne jest rozwijanie wzajemnie korzystnej i pragmatycznej współpracy ze wszystkimi naszymi zagranicznymi partnerami.

W tym kontekście Рrezydent Tokajew zapewnił, że konstruktywna i zrównoważona polityka zagraniczna będzie kontynuowana. Rok 2024 upłynie pod znakiem przewodnictwa Kazachstanu w kilku wpływowych organizacjach regionalnych i międzynarodowych. Kazachstan będzie przewodniczył jednocześnie Szanghajskiej Organizacji Współpracy, Organizacji Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym, Konferencji w sprawie interakcji i środków budowy zaufania w Azji, Organizacji Państw Turkijskich, Międzynarodowemu Funduszowi Ratowania Morza Aralskiego i Islamskiej Organizacji Bezpieczeństwa Żywnościowego.

Zdaniem Рrezydenta Tokajewa reformy polityczne w Kazachstanie mają charakter nie tylko systemowy, ale – co najważniejsze – nieodwracalny. Znajomość prawa i aktywność obywatelska stały się głównym gwarantem przemian demokratycznych.

„Jako postępowy naród musimy patrzeć tylko w przyszłość i myśleć o tym, co nas łączy, a nie dzieli” – podsumował Prezydent Tokajew.

Opr. i foto Ambasada Kazachstanu w RP