Perełka nowoczesnej światowej architektury, miasto zbudowane na miarę, wizytówka Kazachstanu, to tylko kilka z wielu określeń stolicy Kazachstanu Astany, miasta, które jeszcze ćwierć wieku temu było prowincjonalną mieściną gdzieś w kazachskim stepie, a dzisiaj jest jedną z najważniejszych i najpiękniejszych metropolii nie tylko Azji Środkowej, ale całego kontynentu.
Astana w różny sposób świętuje swój jubileusz, jednym z najważniejszych wydarzeń poświęconych tym obchodom było Forum Miast Partnerskich stolicy „25-lecie Astany. Nowe perspektywy. Nowe możliwości”, które odbyło się 5 lipca 2023 roku. Uczestniczyli w nim zaproszeni goście z całego świata, a ze strony gospodarzy nie tylko szefowie Astany, ale też prezydent kraju Kassym-Żomart Tokajew.
W swoim przemówieniu Prezydent wyraził wdzięczność burmistrzom miast partnerskich i gościom z różnych krajów, którzy przybyli na to wydarzenie do stolicy Kazachstanu.
„Ćwierć wieku temu stolica naszej Ojczyzny została przeniesiona ze śnieżnobiałych podnóży Alatau na bezkresne stepy Saryarka. Fundament nowego miasta został położony na wybrzeżu Yesil. W tej sali znajdują się honorowi obywatele miasta, weterani pracy, postacie kultury, nauki i sportu, naukowcy, nauczyciele, urzędnicy służby cywilnej. Wszyscy oni brali czynny udział w budowie Astany, która stała się wizytówką Niepodległego Kazachstanu, przekształcona z prowincjonalnego radzieckiego miasta w nowoczesną metropolię. Wyrażam Państwu szczerą wdzięczność. Oczywiście budowa Astany była jednym z najważniejszych wydarzeń w historii Niepodległego Kazachstanu. Jak wiadomo, decyzja o przeniesieniu stolicy nie była łatwa. Wykonano ogromną nowatorską prace. Był to bardzo trudny okres dla kraju: spowolnienie gospodarcze, ludzie nie byli gotowi na relacje rynkowe. W tym trudnym czasie, z inicjatywy pierwszego prezydenta Nursułtana Nazarbayeva, Rada Najwyższa 6 lipca 1994 r. postanowiła przenieść stolicę do miasta Akmola. Oficjalnie Akmola stała się głównym miastem kraju 10 grudnia 1997 roku. 25 lat temu, 6 maja 1998 roku, Akmola została przemianowana na Astanę. Historia głównego miasta kraju jest ściśle powiązana z historią Niepodległego Kazachstanu. Niewątpliwie inicjatywa przeniesienia stolicy była słusznym krokiem z geopolitycznego punktu widzenia. To była ważna i historycznie aktualna decyzja, która w dużej mierze przesądziła o przyszłości naszego narodu” – powiedział w swoim powitalnym przemówieniu Kassym-Żomart Tokajew.
Według niego ta inicjatywa Pierwszego Prezydenta przerodziła się w nową narodową ideę. Dlatego musimy odpowiednio i sprawiedliwie ocenić wkład Nursułtana Nazarbajewa w tworzenie niepodległego nowoczesnego Kazachstanu. Kassym-Żomart Tokajew uważa, że w Sprawiedliwym Kazachstanie trzeba umieć
odróżnić białe od czarnego, aby zrozumieć, gdzie jest prawda, a gdzie kłamstwo, ponieważ ma to bezpośredni wpływ na przyszły rozwój kraju. Młoda stolica dała potężny impuls do tworzenia dobrobytu Niepodległego Kazachstanu. Dzisiejsza Astana jest też platformą dialogu międzyreligijnego i dyplomacji duchowej i istnieją wszelkie powody, by nazywać stolicę, narodową kolebką jedności i dobrobytu. To tutaj zapadają najważniejsze decyzje. Przywódca Kazachstanu wyraził przekonanie, że tak będzie nadal.
„Nasza stolica ma przed sobą świetlaną przyszłość. Dlatego zwracamy szczególną uwagę na realizację idei „zielonego miasta”. Nasza stolica powinna przede wszystkim stać się komfortowym miastem do życia dla mieszkańców. Ponadto Astana jest największym centrum finansowym w regionie. Ponad 2000 firm z 75 krajów świata wybrało Międzynarodowe Centrum Finansowe Astana (AIFC) do prowadzenia swojej działalności. Funkcjonowanie AIFC już przyciągnęło do naszego kraju inwestycje o wartości 8 miliardów dolarów. To dobry wskaźnik. Światowi politycy nazywają Astanę platformą pokoju, dlatego też tutaj nawiązują dialog i znajdują sposobydla wzajemnego porozumienia krajów o różnych stanowiskach i interesach. Jestem przekonany, że Astana będzie nadal rozwijać się jako ważny ośrodek naszego regionu geopolitycznego” – powiedział Prezydent.
Jego zdaniem stolice i duże obszary metropolitalne znajdują się w centrum życia politycznego, gospodarczego i kulturalnego, odgrywając rolę wizytówek rozwoju państw. Gromadzą potężny potencjał twórczy, przyciągając inwestycje, innowacyjne technologie i co najważniejsze, kapitał ludzki.
„To ludzie, ich twórcza energia, unikalna wiedza, kreatywne pomysły i patriotyzm są kluczowym czynnikiem sukcesu narodów. Dlatego kwestie efektywnego zarządzania miastem i systematyczne badanie aktualnych trendów w planowaniu urbanistycznym stają się strategicznie ważne dla każdego kraju patrzącego w przyszłość i oczywiście, dla Kazachstanu. To nie przypadek, że jeden z Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ poświęcony jest rozwojowi miast. Astana jest jedną z najszybciej rozwijających się stolic na świecie. W ciągu ostatniego ćwierćwiecza jej terytorium się potroiło, a liczba mieszkańców metropolii wzrosła czterokrotnie. Według ocen ekspertów osiągnie ona dwa miliony do 2030 roku. Od czasu uzyskania statusu stolicy potencjał gospodarczy miasta wzrósł ponad stukrotnie i stanowi obecnie ponad 10 proc. PKB kraju” –zauważył Kassym-Żomart Tokajew..
Prezydent uważa, że imponujące liczby nie zawsze wskazują na harmonijny rozwój miasta. Jego zdaniem głównym wskaźnikiem sukcesu megamiast powinna być jakość życia ich mieszkańców. Dlatego budując i ulepszając stolicę, ważne jest, aby przestrzegać zasady „nie osoba dla miasta, ale miasto dla osoby”.
„Fundamentalnie ważnym aspektem jest stworzenie najbardziej komfortowego środowiska miejskiego dla wszystkich mieszkańców i gości Astany. Świadomie wybraliśmy i zmierzamy w kierunku budowania społeczeństwa równych szans dla wszystkich. Dlatego przywiązujemy dużą wagę do rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu opartego na wzajemnej odpowiedzialności i solidarności obywatelskiej. Wszyscy mieszkańcy miasta powinni mieć równy dostęp do edukacji, opieki zdrowotnej, obiektów kulturalnych i rekreacyjnych, parków i przestrzeni publicznych. Dotyczy to również potrzeby zwiększenia dostępności infrastruktury miejskiej dla obywateli o specjalnych potrzebach. Szczerze mówiąc, nadal musimy udoskonalać naszą pracę w tym zakresie. Musimy systematycznie zajmować się problemem braku równowagi w rozwoju obszarów miejskich. Sytuacja, w której centralne ulice są błyszczące, a na obrzeżach rosną slumsy, jest nie do pogodzenia z ideą sprawiedliwego społeczeństwa i u nas tak nie ma i nie będzie – powiedział Kassym-Żomart Tokajew.
Prezydent omówił też szczególną rolę wdrażania nowych technologii, które otwierają szerokie możliwości lepszego zarządzania miastem.
„Wdrożenie koncepcji smart city umożliwia dostarczanie nowych usług cyfrowych obywatelom, znacznie zwiększa efektywność energetyczną budynków, radykalnie optymalizuje ruch i zwiększa bezpieczeństwo na ulicach. To dla nas najpilniejsze zadanie. Pomaga również ludziom budować bliższe relacje, promuje zaangażowanie obywateli i przedsiębiorstw w budowanie aktywnej społeczności miejskiej zdolnej do podnoszenia i rozwiązywania palących problemów. Astana zmierza w tym kierunku i już osiągnęła pewien sukces. Miasto, według międzynarodowej organizacji Intelligent Community Forum, weszło do pierwszej Top-21 jako jedna z najbardziej inteligentnych społeczności na świecie. W stolicy powstał również Astana Hub, największy międzynarodowy technopark startupów IT w Azji Centralnej, który wnosi znaczący wkład w cyfrową transformację nie tylko naszego kraju, ale całego regionu” – powiedział prezydent.
Podsumowując swoje wystąpienie, Kassym-Żomart Tokajew powiedział, że obecnie w kraju realizowane są zakrojone na szeroką skalę transformacje instytucjonalne mające na celu budowę Sprawiedliwego Kazachstanu. Wdrożono ważne reformy polityki, które znacznie zwiększyły udział obywateli w publicznych procesach decyzyjnych, zwłaszcza na szczeblu lokalnym.
„Mieszkańcy naszego kraju mają realną możliwość wyboru deputowanych, którzy cieszą się ich autorytetem i zaufaniem. To wielki wkład w tworzenie zasad państwa obywatelskiego, pozwala ludziom realnie wpływać na poprawę życia w ich rodzinnym mieście. Jednak dla zrównoważonego postępu Kazachstanu konieczna jest głęboka zmiana paradygmatu mentalnego, aktualizacja wzorców zachowań ludzi. Dlatego szczególne nadzieje wiążę z naszą młodzieżą, młodymi mieszkańcami naszych miast i stolicy” – podsumował Szef Państwa.
Opracował:An. Kaz.