„Europa staje wobec zagrożeń o charakterze egzystencjalnym, których nie odczuwała przez ostatnie kilkadziesiąt lat. Dzisiaj stawką jest to, czy Europa przetrwa jako model życia” – podsumował IX edycję Open Eyes Economy Summit (19-20 listopada) Jerzy Hausner.

Po raz dziewiąty OEES stał się przestrzenią wymiany spostrzeżeń na bieżące tematy gospodarcze, polityczne i społeczne. Zakończono dwa dni wyjątkowych spotkań, rozmów i inspiracji. W wydarzeniu udział wzięli: politycy, ekonomiści, samorządowcy, managerowie z wieloletnim stażem, a także przedstawiciele organizacji i przedsiębiorstw, których łączy problematyka wyzwań współczesnej Europy.

Motyw przewodni „Dusza Europy”, poruszany w wielu dyskusjach, zachęcił do refleksji na temat przyszłości Europy, jej tożsamości i wartości ją kształtujących. Podjęto szeroką gamę bieżących tematów gospodarczych, politycznych i społecznych, w tym dotyczących m.in. etyki w życiu publicznym, kompetencji przyszłości, zielonej transformacji, zrównoważonego inwestowania, cyfrowej transformacji miast i ochrony krajobrazu.

Dusza Europy to nie tylko hasło

Pierwszego dnia Kongresu z udziałem licznie zgromadzonych gości odbyła się premiera publikacji „Dusza Europy. Co dzieli i jednoczy nas Europejczyków?” – zbioru esejów i wywiadów z wybitnymi specjalistami z zakresu ekonomii, gospodarki, politologii, kultury i wielu innych dziedzin pod redakcją Jerzego Hausnera i Jarosława Kuisza.

Publikacja to przyczynek do konstruktywnej rozmowy o przyszłości Europy i Unii Europejskiej. W poszczególnych esejach i rozmowach autorzy analizują m.in. to, jak doświadczenia historyczne – w tym wojny światowe, upadek komunizmu i współczesne konflikty – wpływają na dzisiejsze europejskie postrzeganie wartości, takich jak demokracja, prawa człowieka i wspólnotowość.

Czy można wierzyć ekonomii naszego kraju?

Kolejną niezwykle ważną publikacją tegorocznej edycji wydarzenia była III edycja Indeksu wiarygodności ekonomicznej Polski – raportu ekspertów ekonomistów na temat stanu gospodarki naszego państwa. Ich zdaniem na tle badanych państw Polska i Węgry zauważalnie gorzej radzą sobie z kształtowaniem wiarygodności ekonomicznej – m.in. w zakresie praworządności, wiarygodności finansów publicznych, stabilności pieniądza oraz systemu finansowego.

Eksperci omawiający wyniki dostrzegli w polskiej polityce i gospodarce liczne zagrożenia wpływające na stan wiarygodności naszego państwa. Zaliczyli do nich m.in. częste powielanie złych praktyk, niewykorzystanie potencjału innowacji, problemy demograficzne, utrzymujący się wysoki deficyt finansów publicznych połączony z ekspansywną polityką fiskalną, niska przejrzystość i dezintegracja finansów publicznych, w tym niespójność statystyk dotyczących stanu finansów publicznych i ograniczenie roli ustawy budżetowej.

Zielona transformacja i zrównoważone inwestowanie

„Transformacja to rzecz nie do uniknięcia – jest to zadanie największych graczy na rynku, aby wspierać tę transformację. […] Trzeba podjąć wyzwanie, wspierać i motywować naszych dostawców, żeby korzystali z zielonej energii” – tak o zielonych inwestycjach mówiła Kamilla Budnik – Manager ds. Zrównoważonego Rozwoju, CCC S.A.

O transformacji energetycznej i wynikających z niej dylematów wspomniał także Bogdan Kucharski – prezes zarządu bp w Polsce:

„Pandemia oraz wojna za naszą wschodnią granicą pokazały, że transformacja energetyczna i w ogóle dostępność energii może być zagrożona. Zaniedbania w sferze transformacji energetycznej kosztują nas miliardy złotych”.

O zmianach wynikających z naszej 20-letniej obecności w Unii Europejskiej, także w kontekście energetycznej transformacji, rozmawiano podczas sesji: „Konkurencyjność Polski w strefie euro. Jakie czynniki wpłyną na naszą pozycję w UE?”.

„Gospodarka, o której rozmawialiśmy dwie lub trzy dekady temu, jest już zupełnie inna” – podkreślił Paweł Karbownik – wiceminister finansów.

Jego zdaniem Polska jest już zupełnie innym państwem w kontekście transformacji energetycznej. W rozmowie na temat strefy euro i potencjalnych skutków wynikających z wejścia do niej towarzyszyli mu Dariusz Rosati – b. minister spraw zagranicznych oraz Kamil Sobolewski – główny ekonomista, Pracodawcy RP.

W kwestii transformacji energetycznej głos zabrała także Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz – ministra funduszy i polityki regionalnej:

„Dziś z pozycji Unii sami nie jesteśmy w stanie wymusić na innych standardów klimatycznych. Logika transformacji energetycznej powinna być logiką opłacalności, zachęty, inspiracji i logiką ochrony narażonych na konsekwencje tej transformacji”.

Ochrona krajobrazu i cyfrowa transformacja miast

W sesji „Zagrożenia dla europejskich krajobrazów: Jak chronić nasze miasta?” prezydent Krakowa Aleksander Miszalski podkreślił, że:

„Ciężko znaleźć balans między jak największą >>zieloną polityką<< a dbaniem o bieżące sprawy mieszkańców miasta. Oczywiście bioróżnorodność jest jak ważna i walka o nią powinna stać się naturalną dla nas praktyką”.

Oczekiwania mieszkańców wobec miasta rosną wraz z postępem cyfrowym. Transformacja cyfrowa staje się narzędziem do spełnienia tych oczekiwań, o czym rozmawiano m.in. w ramach sesji: „Samorząd w sieci, czyli e-komunikacja i cyfryzacja usług publicznych”. Przemysław Lewicki – prezes zarządu, SAIO podkreślił, że nie mamy w tym zakresie powodów do wstydu:

„To, co dzisiaj biznes prywatny może zaoferować, to również najwyższe osiągnięcia technologiczne” – zaznaczył, dodając również, że: „[…] szerokie możliwości automatyzacji się otwierają”.

Z kolei Paweł Schmidt – dyrektor Centrum Obsługi Informatycznej Urzędu Miasta Kraków zaznaczył, że:

„Jako miasto jesteśmy w stanie zaoferować bardzo dużo danych”, a głównymi barierami w budowaniu rozwiązań inteligentnych są „[…] ograniczenia w zakresie formalnym. Aby budować synergię podpisujemy listy intencyjne do współpracy z InPostem, a teraz będziemy współpracować z Orange”.

Trendy kompetencyjne, etyka i wartości

Sesja pogłębiająca „Edukacja: regulacje i co dalej?” to wiele trafnych uwag na temat systemu edukacji.

„W ocenianiu umyka nam jedna kwestia – umyka nam indywidualizacja. Coś bardzo niedobrego wydarzyło się w naszym podejściu do edukacji, w postrzeganiu jej jako zdawanie testów i egzaminów. W pełni zgadzam się z tym, że podstawa programowa jest przeładowana i myślę, że wszyscy to czujemy” – powiedziała Joanna Mucha – wiceminister edukacji narodowej.

Czy etyka w życiu publicznym stanowi zagadnienie zanikające i czy jesteśmy w stanie coś z tym zrobić? Ciekawą refleksją podzieliła się Małgorzata Budyta-Budzyńska – Collegium Civitas zaznaczając:

„O tym, jacy jesteśmy możemy się dopiero przekonać, gdy zostaniemy sprawdzeni, czyli w sytuacjach ekstremalnych i właśnie te sytuacje kształtować mogą naszą osobowość, charakter i podejście do drugiego człowieka”.

O wartościach i ich znaczeniu w życiu publicznym wspomniała także s. Małgorzata Chmielewska, którą goszczono w sesji: „Etyka współdziałania w obliczu wyzwań cywilizacyjnych. Doświadczenia praktyczne”. Jej bogate doświadczenie w pomocy ludziom i działaniu na rzecz wspólnego dobra zaowocowało cennymi przemyśleniami w tym zakresie:

„Celem naszego życia jest łączenie światów. Świat jest podzielony, niektórzy ludzie mieli mniej szczęścia lub dokonali złych wyborów i wypadli z głównego nurtu życia. Są to ludzie ubodzy. […]. Kluczem do przemiany świata i współpracy pomiędzy tymi, którym się powiodło, a tymi którym się nie powiodło, jest dzielenie się tym, co posiadamy” – dodała.

Interdyscyplinarne rozmowy w międzynarodowym środowisku

Dwa kongresowe dni to wyjątkowy czas licznych rozmów i wymiany doświadczeń. O ładzie międzynarodowym rozmawiano drugiego dnia w ramach sesji specjalnej, w ramach której zastanawiano się nad przyszłością Europy, statusem Ukrainy po, szybko wygranej wojnie i nowym wymiarem współpracy w Unii Europejskiej. Także pierwszego dnia nie zabrakło wartościowych rozmów o demokracji, bezpieczeństwie miast, zdrowiu psychicznym obywateli, a także kulturze.

Kultura na OEES

Open Eyes Economy Summit to także przestrzeń dla sztuki i kultury. Podczas uroczystego otwarcia Kongresu do muzyki skrzypka Michała Jelonka wystąpił Zespół Pieśni i Tańca AGH „KRAKUS”. Pierwszego dnia wydarzenia w przestrzeniach Centrum Kongresowego odbył się performance „Hot Art in ICE” poświęcony głęboko rozumianej ekologii kultury i prawu do wyrażania siebie wobec innych. Wydarzenie uświetnił także odkrywający bogactwo i różnorodność muzyki ludowej koncert „Muzyczna Fuzja Folkloru”. To wyjątkowe wydarzenie łączyło tradycyjne motywy z nowoczesnymi aranżacjami, udowadniając, jak folk ewoluuje i przenika do współczesnych gatunków muzycznych. Na scenie wystąpiły trzy zespoły: Kapela ze Wsi Warszawa, Kapela Maliszów oraz Hirundo Maris.

Tematów związanych z szeroko pojętą kulturą nie zabrakło także w samym programie. Byli z nami m.in.: Małgorzata Szumowska – reżyserka filmowa, Marta Cienkowska – wiceministra kultury i dziedzictwa narodowego, Maciej Makselon – polonista i redaktor literacki.

OEES w liczbach

Dziewiąta edycja Open Eyes Economy Summit spotkała się z rekordową frekwencją. W wydarzeniu udział wzięło ponad 5500 osób, z czego aż 4500 zgromadziło się w ICE Kraków Congress Centre. Ta liczba świadczy o tym, jak ważnym wydarzeniem na mapie Polski jest OEES. Dzięki internetowej platformie ekonomia wartości dotarła także poza Polskę. Nie tylko zresztą liczba uczestników była w tym roku rekordowa – do wydarzenia udało się zaprosić 350 mówczyń i mówców z kraju i ze świata.

Każdego roku w organizację OEES-u angażują się także wolontariuszki i wolontariusze. Nie inaczej było tym razem. OEES wspomogło aż 250 młodych osób, które opiekowały się speakerami, rejestracją uczestników, oprawą medialną i wieloma innymi aspektami.

W Kongres zaangażowało się ponad 150 firm i instytucji. OEES dziękuje za udział i partnerstwo w tegorocznym OEES. Pełną listę partnerów można znaleźć na naszej stronie internetowej.

W przyszłym roku odbędzie się jubileuszowa edycja szczytu ekonomii wartości, na którą OEES zaprasza już teraz. Open Eyes Economy Summit 2025 odbędzie się 18 i 19 listopada – tradycyjnie w Krakowie. Do 6 grudnia 2024 r. trwa przedsprzedaż biletów: https://kongres.oees.pl/bilety/.

Źródło informacji i zdjęcia: Fundacja Gospodarki i Administracji Publicznej.