Konferencja nt. Interakcji i Budowy Środków Zaufania w Azji (CICA), to forum międzyrządowe, którego celem jest wzmocnienie współpracy wśród państw azjatyckich na rzecz promowania wzajemnego zaufania i pokoju.
Azja nabiera rozpędu. Nadszedł czas, aby uruchomić międzynarodowe mechanizmy, które wcześniej były tworzone i regulowane przez prawie 30 lat, aby przekształcić je w jedną strukturę. Przejrzysta, stabilna i nieprzerwana praca. Szczególnie, że wymaga tego sytuacja na świecie.
W Astanie, stolicy Kazachstanu, gdzie od 2014 roku znajduje się siedziba Organizacji, w połowie października odbył się VI szczyt Konferencji na temat Interakcji i Budowy Środków Zaufania w Azji (CICA) To szczególnie uroczysty okres dla Kazachów, bo w 30 rocznicę uzyskania niepodległości od Rosji tego aktywnego na forum międzynarodowym kraju postsowieckim, można powiedzieć, że będącym jednym z liderów przemian gospodarczych oraz politycznych regionu Azji Środkowej. Przybyli na to spotkanie szefowie 11 państw członkowskich a także przedstawiciele rządów kilkunastu krajów sympatyków CICA.
Należy dodać, że Kazachstan przez cały czas swojego istnienia realizuje politykę neutralności i nie ma żadnych politycznych, gospodarczych, oraz terytorialnych zatargów z krajami regionu. Dzięki temu może na swoim terenie przyjmować przedstawicieli krajów ze sobą skłóconych w tym stron konfliktu: Indii i Pakistanu, Tadżykistanu i Kirgistanu, Azerbejdżanu i Armenii.
Pierwsze kontakty podczas forum CICA miały charakter dwustronnych. Prezydent Republiki Kazachstanu Kassym-Jomart Tokayev ciepło powitał emira Kataru Tamima bin Hamada Al Thaniego, od którego otrzymał zaproszenie na Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej. Stoczył też pojedynek w tenisa stołowego z tureckim przywódcą Recepem Tayyipem Erdoganem i przyjął zaproszenie do odwiedzenia Singapuru od Prezydenta Halimah Yacob, przekazane przez premiera Mohamada Malikiego bin Osmana.
Jednak zdaniem wielu ekspertów przede wszystkim przy takich wydarzeniach najbardziej liczą się tzw. „spotkania za zamkniętymi drzwiami, na marginesie szczytu”. To tam ustalane są najważniejsze dokumenty i omawiane trudne problemy. W ramach takich spotkań np. prezydenci Tokajew i Erdogan omówili kwestie polityki zagranicznej, inwestycji, współpracy handlowej i gospodarczej, logistyki, przemysłu wojskowego, energetyki i rolnictwa, czyli najbardziej aktualne wspólne tematy. Podpisano też szereg wzajemnych umów. Obie strony nie ukrywały, że ich wspólnym celem jest doprowadzenie wzajemnych obrotów handlowych do 10 mld dolarów rocznie. Przygotowane są już wszelkie prawne i gospodarcze możliwości do szybkiego zrealizowania tego celu.
Nasze kraje są zainteresowane zwiększeniem natężenia ruchu wzdłuż Transkaspijskiego Międzynarodowego Szlaku Transportowego – zauważono na zakończenie spotkania. – Ten strategiczny projekt ma ogromne znaczenie dla utrzymania stabilności w regionie. Niech nasza jedność i współpraca będą wieczne!
Również w kuluarach Kassym-Jomart Tokayev odbył rozmowę z wiceprezydentem Wietnamu Vo Thi Anh Xuan, wiceprezydentem Chińskiej Republiki Ludowej Van Qishanem i innymi urzędnikami. Odbyło się tu również trójstronne spotkanie prezydentów Kirgistanu Sadyra Żaparowa, Rosji Władimira Putina, Tadżykistanu Emomali Rahmona.
Azja u Steru!
Oficjalna część CICA przyniosła również wiele niespodziewanych wypowiedzi i deklaracji. Kassym-Jomart Tokayev wypowiedział to, czego zwolennicy świata zachodniego nie odważyli się powiedzieć przez wiele lat.
Prognoza ekspertów zakładająca jeszcze niedawno, że XXI wiek będzie wiekiem Azji, jest dziś rzeczywistością. Azja stała się uznanym światowym liderem gospodarczym pod względem nominalnego PKB i parytetu siły nabywczej – powiedział kazachstański przywódca. – Region ma znaczne zasoby ludzkie i naturalne. 21 z 30 największych miast na świecie znajduje się w Azji. Oczekuje się, że z całego szacowanego wzrostu konsumpcji klasy średniej o 30 bilionów dolarów do 2030 roku, tylko 1 bilion dolarów przypadnie na gospodarki zachodnie.
Aby uczynić z Azji, z odmiennej grupy regionalnych graczy, realną siłę gospodarczą i polityczną w skali globalnej, wystarczy jedno – konsolidacja.
Przyszłość samej Azji zależy od naszej zbiorowej gotowości do wzmocnienia dialogu między kulturami, tradycjami i światopoglądami – podkreślił Tokajew.
W tym celu Astana zaproponowała również szereg służących temu środków, a przede wszystkim ustanowienie Rady CICA ds. Zrównoważonej Łączności. Umożliwi to wyeliminowanie luk, które w ostatnim czasie pojawiły się w korytarzach tranzytowych transportu i logistyki oraz stworzenie efektywnego systemu dostaw towarów.
Wygodne i niedrogie sposoby transportu towarów są ważnym czynnikiem zrównoważonego wzrostu naszych gospodarek – wyjaśnił Tokayev.
Kazachstański przywódca zaproponował też przekształcenie CICA w stałą, pracującą ciągle, platformę. Te i inne rozwiązania umożliwią stworzenie sprawnie działającego mechanizmu zapewniającego bezpieczeństwo żywnościowe w przestrzeni CICA, które jest obecnie pilnie potrzebne na świecie. W rzeczywistości będą to „zielone korytarze” między państwami członkowskimi CICA dla sprawnego przepływu towarów spożywczych.
Azja produkuje dwie trzecie światowej produkcji rolnej, ale nadal jest podatna na zagrożenia w tym obszarze – powiedział Tokajew.
Oprócz kwestii gospodarczych, które są ważne i wymagają rozwiązania, Prezydent Kazachstanu odniósł się do kwestii ekologii i kapitału ludzkiego.
Środki ekonomiczne można uznać za skuteczne tylko wtedy, gdy koncentrują się na wymiarze ludzkim, ochronie i rozwoju zasobów ludzkich – zauważył Prezydent.
Logicznym rezultatem szczytu była ogólna uchwała określająca dalsze funkcjonowanie Stowarzyszenia. A jego pierwszy punkt ma na celu przekształcenie CICA z organu doradczego w pełnoprawną regionalną organizację międzynarodową.
Organizacja przyczyni się do zapewnienia dynamicznego, równego, wszechstronnego i zrównoważonego wzrostu gospodarczego, wzajemnych powiązań, rozwoju społecznego i kulturalnego państw członkowskich – Stwierdza rezolucja. – Zintensyfikujemy wspólną pracę w ramach organizacji w celu znalezienia wspólnych rozwiązań problemów wspólnych dla nas wszystkich w 21 wieku, aby zapewnić bezpieczeństwo i dobrobyt regionu, pokojowe rozwiązywanie sporów zgodnie z Kartą Narodów Zjednoczonych.
Teraz CICA zamierza współpracować na wzajemnie korzystnym poziomie, zarówno między uczestniczącymi państwami, jak i z innymi krajami, organizacjami i forami.
Jubileuszowy szczyt CICA okazał się przełomem. Podsumowując powyższe, możemy stwierdzić, że byliśmy światkami historycznego wydarzenia. Tego jak skromna platforma dialogu stopniowo przekształca się w pełnoprawne regionalne stowarzyszenie międzynarodowe. Które zresztą w perspektywie choć jeszcze dalekiej, ma szansę stać się Unią Azjatycką, podobnie jak Unia Europejska.
Pomimo różnic w interesach, konfliktów politycznych i terytorialnych, państwa uczestniczące stopniowo przechodzą od słów do rzeczywistych czynów, które mogą mieć poważny wpływ na sytuację globalną. A inicjatorem tego procesu jest w dużej mierze Kazachstan, który ma bogate doświadczenie w realizacji procesu integracji.
Chcę podkreślić, że nie tworzymy nowej organizacji, ale przechodzimy do nowego etapu rozwoju instytucjonalnego – podsumował szczyt Kassym-Jomart Tokayev. – Podniesienie statusu spotkania wzmocni zwiększoną rolę Azji w sprawach światowych i przeniesie interakcję państw członkowskich na nowy poziom.
Tych słów warto posłuchać. I na ich podstawie można uznać, że nowa organizacja ma wszelkie szanse na uzyskanie statusu poważnego w skali światowej Forum, które stworzy podwaliny dla kiedyś Zjednoczonej, podobnie jak Unia Europejska, Azji.
Paweł K. Wojtowicz
