Zgodnie z jej zapisami, pozyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego czy decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Decyzja ta wydawana jest po złożeniu przez inwestora wniosku do odpowiedniego organu prowadzącego postępowanie w tej sprawie, tj. przeważnie właściwego dla danego terenu burmistrza lub wójta gminy.
Mając na uwadze przepisy Ustawy z 3 października 2008 r. udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r., nr 199, poz. 1227 z późn. zm.), zw. dalej Uooś, farmy wiatrowe zalicza się do przedsięwzięć:
Przedsięwzięcia I grupy – mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (art. 59 ust. 1 pkt 1)
Przedsięwzięcia II grupy – mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli został stwierdzony obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 59 ust. 1 pkt 2)
Niezakwalifikowane do I lub II grupy – mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 (art. 59 ust. 2 pkt 1)
Kwalifikacja farm wiatrowych do wskazanych grup odbywa się zgodnie z zapisami Rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie oddziaływania przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r., nr 213, poz. 1397).
Do I grupy zaliczamy (§ 2 ust. 1 pkt 5):
• instalacje wykorzystujące do wytwarzania energii elektrycznej energię wiatru o łącznej mocy nominalnej elektrowni nie mniejszej niż 100 MW
• instalacje zlokalizowane na obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej.
Do II grupy zaliczamy (§ 3 ust. 1 pkt 6):
• instalacje wykorzystujące do wytwarzania energii elektrycznej energię wiatru inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 5:
– lokalizowane na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 Ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
– o całkowitej wysokości nie niższej niż 30 m.
Formy ochrony przyrody, o których mowa, obejmują: parki narodowe, rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, obszary Natura 2000, użytki się, że II grupa obejmuje wszystkie lądowe farmy wiatrowe o mocy niższej niż 100 MW umiejscowione na wymienionych formach ochrony przyrody oraz farmy wiatrowe zlokalizowane poza ww. formami ochrony przyrody, których wysokość przekracza 30 m. Inne niż wymienione instalacje nie należą do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, natomiast mogą klasyfikować się jako przedsięwzięcia znacząco oddziałujące na obszary Natura 2000, mimo iż są położone poza granicami danego obszaru.
Organami administracji prowadzącymi postępowanie w sprawie uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla farm wiatrowych zgodnie z art. 75 Uooś są:
• wójt, burmistrz gminy lub prezydent miasta w przypadku farmy wiatrowej wykraczającej poza obszar jednej gminy
• organ, na którego obszarze właściwości znajduje się większa część terenu, na którym realizowana będzie inwestycja, w porozumieniu z zainteresowanymi wójtami, burmistrzami, prezydentami miast; porozumienie powinno:
– zostać zawarte w momencie rozpoczęcia procedury w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
– zawierać ustalenia dotyczące zasad prowadzenia postępowania z udziałem społeczeństwa na terenie wszystkich gmin, na których realizowane jest przedsięwzięcie (składania uwag, miejsca obwieszczeń i zawiadomień, zasady dostępu do dokumentacji).
Regionalny dyrektor ochrony środowiska – wydaje decyzję dla całego przedsięwzięcia w części na terenie zamkniętym (np. jeśli linie elektroenergetyczne łączące elektrownie wiatrowe z GPZ przechodzą przez tory kolejowe).
Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, które może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, stwierdza w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 63). Postanowienie wydaje się po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska i państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.
Organ zasięgający opinii przedkłada:
• wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
• kartę informacyjną przedsięwzięcia (dokument zawierający podstawowe informacje o planowanej inwestycji i jej wpływie na środowisko)
• wpis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zakres informacji o planowanym przedsięwzięciu określa art. 3 Ustawy z 3 października 2008 r. Podstawowy zakres pełnego raportu OOŚ określa art. 67 tej ustawy, jednak organ wydający postanowienie o konieczności sporządzenia raportu może w pewnym stopniu skorygować jego zakres (art. 68). Prawidłowo wykonany raport stanowi podstawę do określenia stopnia oddziaływań wynikających z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia na dane elementy środowiska.
Zgodnie z obecnym stanem prawnym w Polsce nie ma przepisów prawnych określających sposób prowadzenia przedrealizacyjnych monitoringów przyrodniczych, w tym ornitologicznych i chiropterologicznych, dla obszarów przeznaczonych pod lokalizację farm wiatrowych lub innych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Jednak organizacje ekologiczne wspólnie z podmiotami uczestniczącymi w rozwoju projektów z zakresu energetyki wiatrowej opracowały i przyjęły następujące wytyczne w tym zakresie:
1) Wytyczne w zakresie oceny oddziaływania elektrowni wiatrowych na ptaki – rekomendowane przez PSEW (Polskie Stowarzyszenie Energii Wiatrowej) i OTOP (Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków), Szczecin 2008 r.
2) Tymczasowe wytyczne dotyczące oceny oddziaływania elektrowni wiatrowych na nietoperze – rekomendowane przez PROP (Państwową Radę Ochrony Przyrody), PON (Porozumienie dla Ochrony Nietoperzy) oraz Instytut Zoologiczny Uniwersytetu Wrocławskiego, Sieraków 2008 r., zaktualizowane w 2009 r.
W chwili obecnej konsultacjom środowisk naukowych podlegają opracowane na zlecenie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska dokumenty: „Wytyczne dotyczące oceny oddziaływania elektrowni wiatrowych na ptaki” oraz „Wytyczne dotyczące oceny oddziaływania elektrowni wiatrowych na nietoperze”. Środowiska związane z realizacją projektów wiatrowych oczekują na ich efekt od kilku miesięcy. Do końca roku 2011 zbierały uwagi i komentarze, a aktualnie czekają na ich akceptację. Istotnym elementem niezbędnym do przeprowadzenia monitoringu środowiskowego jest także wykonanie inwentaryzacji przyrodniczej danego terenu.
Badanie i analiza środowiska przyrodniczego mają na celu określenie, jakimi walorami przyrodniczymi dysponuje dany obszar. Inwentaryzacja dotyczy środowiska nieożywionego, biocenoz, flory i fauny. Wynik powinien określić sposób, w jaki kształtuje się ekologiczny system przestrzenny terenu zapewniający równowagę ekologiczną oraz wskazać obszary wymagające ochrony i zagrożone degradacją.
Udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji
Przygotowanie projektu budowy farmy wiatrowej oraz proces jego realizacji budzą duże zainteresowanie lokalnych społeczności, które może rodzić ich akceptację bądź niechęć do tego typu inwestycji. Głównie na inwestorze spoczywa ciężar przekonania społeczeństwa do akceptacji lub poparcia energetyki wiatrowej. Zgodnie z art. 29 Uooś, każdy ma prawo składania uwag i wniosków w postępowaniu wymagającym udziały społeczeństwa. Właściwie przeprowadzona procedura z udziałem społeczeństwa wymaga podania do publicznej wiadomości informacji o takim postępowaniu poprzez:
• udostępnienie informacji na stronie Biuletynu Informacji Publicznej organu właściwego w sprawie
• ogłoszenie informacji, w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego w sprawie
• ogłoszenie informacji przez obwieszczenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia, a w przypadku projektu dokumentu wymagającego udziału społeczeństwa – w prasie o odpowiednim do rodzaju dokumentu zasięgu
• w przypadku, gdy siedziba organu właściwego w sprawie mieści się na terenie innej gminy niż gmina właściwa, miejscowo – ze względu na przedmiot postępowania – także przez ogłoszenie w prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości lub miejscowościach właściwych ze względu na przedmiot postępowania.
Opracowano na podst. „Wytyczne w zakresie prognozowania oddziaływania na środowisko farm wiatrowych”, Warszawa 2011 r., GDOŚ.
EWELINA TYSZKO
Opis postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla farm wiatrowych należących do II grupy przedsięwzięć:

1. Kwalifikacja farmy wiatrowej do II grypy przedsięwzięć.
2. Wykonanie karty informacyjnej przedsięwzięcia.
3. Złożenie wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
4. Wszczęcie postępowania przez organ administracji.
5. Wystąpienie organu prowadzącego postępowanie do odpowiednich organów współdziałających o opinię dotyczącą konieczności przeprowadzenia OOŚ i ustalenie zakresu Raportu OOŚ.
6. Wydanie opinii przez organy współdziałające.
7. Wydanie przez organ prowadzący postępowanie postanowienia o konieczności przeprowadzenia OOŚ i zakresie Raportu OOŚ lub postanowienia o braku konieczności przeprowadzenia OOŚ.
8. a) wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (gdy nie stwierdzono potrzeby przeprowadzenia OOŚ),
b) sporządzenie przez Inwestora Raportu OOŚ i przedłożenie go organowi prowadzącemu postępowanie w przypadku stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia OOŚ.
9. Wystąpienie organu prowadzącego postępowanie do odpowiednich organów współdziałających o uzgodnienie/opinię dotyczące warunków realizacji farmy wiatrowej.
10. Wydanie opinii i uzgodnienia przez organy współdziałające.
11. Przeprowadzenie przez organ prowadzący postępowanie procedury udziału społeczeństwa.
12. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
13. Podanie do publicznej wiadomości informacji o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
źródło: Eurogospodarka nr 4/2012