Skorelowanie środków w ramach obydwu filarów Wspólnej Polityki Rolnej powinno przynieść zwiększenie efektywności ich wydatkowania. Służą temu również propozycje zachęcające do przyspieszenia przemian agrarnych. Z jednej strony są to zachęty dla młodych rolników, premie rozwojowe dla małych gospodarstw, modernizacja, a z drugiej dla tych, którzy chcą wyjść z rolnictwa i rozwijać działalność w innym kierunku. Opracowując nowe zasady, dążyliśmy również do przedstawienia takich propozycji, które pozwalają na stosowanie rozwiązań możliwie prostych i opartych o obiektywne oraz weryfikowalne procedury. Jest to niezwykle istotne ze względu na beneficjenta, jak i ograniczenie kosztów administracyjnych oraz ryzyka błędów systemowych. Uważam, że ponad 50% środków powinno być przeznaczonych namodernizację i rozwój. W przedstawionych propozycjach ostateczne decyzje jeszcze nie zapadły. Widać wyraźnie, że Program Rozwoju Obszarów Wiejskich i system płatności bezpośrednich tworzą spójny system. Generalnym założeniem jest, aby jak największa liczba gospodarstw rolnych mogła na trwale związać się z rynkiem, uzyskując tym samym stabilność ekonomiczną.
Na jakiej zasadzie te środki będą dzielone i jak zmieni się rola ARiMR?
– Rola ARiMR nie zmieni się. Jest to jedna z lepiej realizujących zadania agencji płatniczych w Unii Europejskiej. Musimy pamiętać, że pomimo znacznych zmian na terenach wiejskich mamy blisko 1,5 mln beneficjentów zarejestrowanych w Agencji. Nowe unijne ramy prawne Wspólnej Polityki Rolnej pozwoliły na opracowanie spójnego systemu wsparcia bezpośredniego, ukierunkowanego na rolników rozwojowych. Zaproponowaliśmy wdrożenie płatności dodatkowych ze środków przesuniętych z II filara WPR, które chcemy skierować do gospodarstw średnich. Przedstawiamy trzy warianty wdrożenia płatności dodatkowych. Wyższe wsparcie uzyskają także młodzi rolnicy. Małe gospodarstwa zostaną objęte prostszymi regułami. Ponadto rolnicy, którzy zdecydują się na zwiększenie towarowości swoich gospodarstw, będą mogli dodatkowo skorzystać z nowych form płatności do produkcji. Ten nowy system wsparcia bezpośredniego będzie komplementarny ze wsparciem w ramach, również przedstawionego do szerokiej dyskusji, Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020. Jego trzy główne cele to: poprawa konkurencyjności polskiego rolnictwa, zrównoważone zarządzanie zasobami naturalnymi i działania w dziedzinie klimatu oraz zrównoważony rozwój terytorialny obszarów wiejskich.
Sporo środków wesprze rozwój i modernizację obszarów wiejskich.
– Oczywiście. Najwięcej środków przeznaczamy na modernizację gospodarstw rolnych – ponad 2,8 mld euro. Kolejne działanie pod względem wysokości budżetu to płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami – 2,3 mld euro. Po około 1 mld euro zamierzamy przeznaczyć na odnowę wsi – podstawowe usługi i odnowa miejscowości na obszarach wiejskich oraz na działania rolno-środowiskowo-klimatyczne. Blisko 750 mln euro zaplanowaliśmy na restrukturyzację małych gospodarstw. Proponowane rozwiązania będą służyły dalszej poprawie warunków życia na wsi. Pamiętajmy też o środkach zapisanych w polityce spójności.
Rozmawiał ANDRZEJ KAZIMIERSKI
Cały wywiad w numerze 8/2014 Eurogospodarki.
