Kwestie związane z procedurą związaną z dochodzeniem rekompensaty za przewlekłość reguluje Ustawa z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. nr 179, poz. 1843, z późn. zm.).
Skarga na przewlekłość może dotyczyć zarówno zbyt opieszałego działania sądu, jak również całkowitej bezczynności sądu w rozpoznaniu sprawy. Można ją złożyć nie tylko na sąd, ale także na komornika, który przewleka postępowanie egzekucyjne, jak również na przewlekłe prowadzenie postępowania przez prokuraturę lub policję (gdy sprawa jest nadzorowana przez prokuraturę). Ponadto można złożyć skargę na opieszałe prowadzenie sprawy przez sąd administracyjny.
Sądem właściwym do rozpoznania skargi jest sąd przełożony nad sądem, przed którym toczy się postępowanie. I tak, jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem rejonowym i sądem okręgowym – właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny. Jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym – właściwy do jej rozpoznania jest sąd apelacyjny. Jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym – właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy. Jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub Naczelnym Sądem Administracyjnym – właściwy do jej rozpoznania jest Naczelny Sąd Administracyjny. Z kolei sądem właściwym do rozpoznania skargi na opieszałe prowadzenie sprawy przez komornika jest sąd okręgowy, w którego okręgu prowadzona jest egzekucja lub wykonywane są inne czynności, a gdy egzekucja lub inne postępowanie dotyczące wykonania orzeczenia sądowego prowadzone jest w dwu lub więcej okręgach – sąd, w okręgu którego dokonano pierwszej czynności.
Skargę na opieszałość prowadzenia sprawy składa się najpierw do sądu, przed którym toczy się sprawa, której skarga dotyczy. W przypadku skargi na opieszałość komornika jest to sąd okręgowy, w którego okręgu prowadzona jest egzekucja. Skargę dotyczącą przewlekłości postępowania przygotowawczego wnosi się do prokuratora prowadzącego lub nadzorującego to postępowanie. Następnie ww. sąd lub prokurator, do którego wniesiono skargę, przedstawia ją sądowi właściwemu wraz z aktami sprawy, w której toczy się postępowanie.
Skarga na przewlekłość podlega opłacie w wysokości 100 zł. Jeśli wniosło ją kilka osób, każda z nich uiszcza opłatę oddzielnie. Uwzględniając lub odrzucając skargę, sąd z urzędu zwraca uiszczoną od niej opłatę.
Cały artykuł w numerze 8/2013 Eurogospodarki.