Ma się to jednak wkrótce zmienić m.in. dzięki wprowadzonej ustawie regulującej gospodarkę odpadami, według której od 1 lipca 2013 r. samorządy wezmą odpowiedzialność za to, co się dzieje ze śmieciami na ich terenie. Zapowiada się prawdziwa rewolucja. Jednym z jej kluczowych elementów ma szansę stać się rozbudowa sieci lokalnych sortowni odpadów, które pozwolą na efektywne wykorzystanie strumienia surowców bez refleksji wysyłanych dotąd na położone z dala od ludzkich oczu przepastne wysypiska.
Choć statystycznie Polacy produkują mniej śmieci na głowę mieszkańca niż inne narody Unii Europejskiej, ok. 315 kg/rok, to średnia dla całej Wspólnoty wynosi aż 503 kg – fakt ten nie napawa specjalnie dumą. Dzieje się tak dlatego, że zdecydowana większość polskich odpadów komunalnych ląduje na wysypiskach. Przykładowo, w Szwajcarii (689 kg/rok śmieci przypadających na mieszkańca) połowa z nich jest spalana, 35% poddaje się recyklingowi, a pozostała część trafia do kompostowni. Klucz do sukcesu tkwi w podzieleniu strumienia śmieci na poszczególne frakcje. Rozbudowa systemu lokalnych sortowni mogłaby znacznie poprawić tę niekorzystną dla naszego kraju statystykę, zapewniając wymierne i długo- trwałe profity.
Polsce grożą znaczące konsekwencje finansowe, o ile nie uda nam się wdrożyć sprawnie działających systemów selektywnej zbiórki i proekologicznego zagospodarowania odpadów. Rozwój systemu recyklingu to budowa tzw. gospodarki okrężnej, na wzór działającego w przyrodzie systemu producenci-konsumenci-reducenci. I to właśnie sprawnie działające podmioty redukujące odpady poprzez ich odpowiednie zagospodarowanie na potrzeby recyklingu materiałowego i organicznego się do tego przyczyniają. W działaniach tych szczególną rolę mają do odegrania samorządy lokalne, ale również podmioty prywatne i organizacje społeczne, które powinny w tym obszarze współdziałać i tworzyć lokalne partnerstwa. Selektywna gospodarka odpadami dysponuje też ogromnym potencjałem w tworzeniu przyjaznych środowisku „zielonych” lokalnych miejsc pracy. Jak widać, sortowanie się opłaca! Dodatkowo gminy mogą wziąć udział w konkursie „Gminny Lider Recyklingu”. Jego celem jest promowanie gmin, które dzięki swoim staraniom utworzyły lub tworzą na swoim terenie sprawnie i efektywnie działający system odbierania i zagospodarowywania odpadów komunalnych na potrzeby recyklingu.
SŁAWOMIR WOJTAŚ
Cały artykuł w numerze 6/2013 Eurogospodarki.