Zasada ta nie ma jednak zastosowania do poszczególnych umów i roszczeń, m.in. umowa najmu – po roku; umowa o dzieło – po 2 latach; umowy ubezpieczenia – po 3 latach itp. Na podkreślenie zasługuje fakt, że terminy przedawnienia nie mogą być modyfikowane umownie. Zakazuje się zarówno ich skracania, jak i wydłużania. Dłużnik musi wiedzieć, że termin przedawnienia roszczeń majątkowych (np. wierzytelności) liczy się od dnia tzw. wymagalności roszczenia. Terminy przedawnienia ulegają przerwaniu przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia, albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. Chodzi tu np. o wytyczenie powództwa przed sądem lub złożenie wniosku egzekucyjnego do komornika sądowego.
Po każdym przerwaniu przedawnienie biegnie na nowo. Co więcej, art. 124 § 2 Kodeksu cywilnego stanowi, że przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie to nie zostanie zakończone. Jednym słowem fakt, że w chwili obecnej dłużnik nie posiada majątku, z którego można prowadzić egzekucję, nie oznacza, że takiej egzekucji nie będzie można przeprowadzić w przyszłości. Po zakończeniu postępowania egzekucyjnego zacznie biec na nowo dziesięcioletni termin przedawnienia, który jednak może być na nowo przerwany przez ponowne wszczęcie egzekucji.
Dłużnik powinien również wiedzieć, że dobrowolne uregulowanie choćby złotówki przeterminowanego zadłużenia „odwiesza” dług. Wiele firm windykacyjnych dąży do tego, by zmęczyć dłużnika i nakazać mu uregulowanie choćby minimalnej części swojego długu. Wtedy dług staje się ponownie wymagalny w całości. Czyli odnawia się i jest możliwe jego ściągnięcie w całości.
KAMIL SPRYSZAK
Cały artykuł w numerze 5/2014 Eurogospodarki.