W myśl obowiązujących przepisów to gminy odpowiadają za odbiór odpadów komunalnych i funkcjonowanie systemu ich selektywnej zbiórki. Za segregowane odpady mieszkańcy gmin płacą mniej. Brak segregacji skutkuje wyższą stawką opłat. Wszyscy mieszkańcy muszą wnosić do gminy opłaty, zgodnie z wyznaczonymi w drodze uchwał stawkami. Dzięki nowym przepisom mamy osiągnąć wymagane prawem poziomy odzysku i recyklingu oraz spełnić zobowiązania, jakie nakłada unijna dyrektywa w sprawie odpadów, a w konsekwencji uniknąć kar za nieosiągnięcie tych poziomów.
Nieprawidłowy dobór systemu do uwarunkowań gminy, generowanego strumienia odpadów i błędy we wdrażaniu przekładać się będą docelowo na obciążenie mieszkańców gminy wyższymi opłatami za jego prowadzenie przez gminę. Dlatego tak ważne jest prawidłowe zaplanowanie i wybór właściwego modelu, najbardziej optymalnego pod względem ekonomicznym i funkcjonalnym, zapewniającym uzyskiwanie wymaganych poziomów przy jak najniższych kosztach inwestycyjnych i eksploatacyjnych. Każda gmina powinna więc opracować program selektywnej zbiórki odpadów, który umożliwi jej prawidłowe wdrożenie i prowadzenie gospodarowania odpadami.
Ustawodawca, nakładając na gminy nowy system gospodarowania odpadami, gdzie gmina zarządza strumieniem odpadów komunalnych, odebrał jednocześnie narzędzie do planowania gospodarki odpadami w gminie, likwidując gminne plany gospodarowania odpadami i nie zastępując ich unormowanymi przepisami prawa programami selektywnej zbiórki odpadów, co w efekcie w najbliższych latach będzie skutkowało dla nas wszystkich wyższymi opłatami za gospodarowanie odpadami, na razie „buforowanymi” konkurencją między firmami wywozowymi
w przetargach.
Programy selektywnej zbiórki odpadów komunalnych na poziomie gmin są niezbędnym narzędziem dla usystematyzowania gospodarki odpadami w gminach, umożliwiającym samorządom prawidłowe jej wdrożenie tak, aby osiągnęły wymagane prawem poziomy, a w efekcie uzyskane zostały one w skali kraju. Jednocześnie program taki powinien warunkować pozyskiwanie przez gminy środków zewnętrznych na wdrożenie systemu, odciążając budżety mieszkańców obciążane kolejnym podatkiem lokalnym.
ANTONI TWORKOWSKI
Cały artykuł w numerze 1/2014 Eurogospodarki.